AB Komisyonu’ndan Google’a Ağır Yaptırım

Alphabet’in sahibi olduğu Google, Cuma günü, kârlı reklam teknolojisi işindeki rekabete aykırı uygulamaları nedeniyle Avrupa Birliği (AB) rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 2,95 milyar avro (3,45 milyar dolar) para cezasına çarptırıldı. Bu sert yaptırım, ABD Başkanı Donald Trump‘ın tepkisini çekti.

Söz konusu ceza, Google’ın AB rekabet düzenleyicileriyle on yılı aşkın süredir devam eden mücadelesinde karşılaştığı dördüncü yaptırım oldu. Bu gelişme, küresel güçler arasında artan ticari gerilimler ve AB’nin Amerikan teknoloji şirketlerini incelemesine yönelik ABD’nin misilleme tehditlerinin ardından geldi.

Trump, Truth Social’daki bir paylaşımında, bu kararı “haksız” ve “ayrımcı” olarak nitelendirdi ve daha sonra gazetecilere yaptığı açıklamada konuyu doğrudan AB ile görüşeceğini söyledi.

Trump, “Bu durumun parlak ve benzersiz Amerikan yaratıcılığına yaşanmasına izin veremeyiz. Eğer böyle olursa, bu vergi veren Amerikan şirketlerine uygulanan haksız cezaları geçersiz kılmak için 301. Madde kapsamında işlem başlatmak zorunda kalacağım.” ifadelerini kullandı.

1974 Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi, ABD’ye, “haksız” veya “makul olmayan” eylemlerde bulunan veya ABD ticaretini kısıtlayan yabancı ülkeleri cezalandırma yetkisi veriyor.

Avrupa Komisyonu’nun bu hamlesi, Avrupa Yayıncılar Konseyi’nin şikayeti üzerine başlatıldı. Trump, daha önce Avrupa’ya ticari vergiler uygulamıştı ve Büyük Teknoloji şirketlerine yönelik herhangi bir baskı için AB’ye misilleme yapacağını açıkça belirtti.

Trump, Cuma günü Beyaz Saray’da gazetecilere, “Avrupa Birliği ile görüşeceğim.” dedi.

Google itiraz etmeyi planlarken, Komisyon şirketin çıkar çatışmalarını gidermemesi halinde daha güçlü yaptırımlar uygulanacağı uyarısında bulundu. Bu yaptırımlar arasında şirketin bazı varlıklarının satışı da yer alabilir. Bu dava, dijital pazar düzenlemeleri ve AB’nin baskın platformları kontrol altına alma çabaları konusunda artan transatlantik gerilimi vurguluyor.

AB rekabet otoritesi, aslında cezayı Pazartesi günü açıklamayı planlıyordu ancak AB ticaret şefi Maros Sefcovic’in, ABD’nin Avrupa otomobillerine uyguladığı vergilere etkisi konusundaki endişeleri nedeniyle yaptığı itiraz, AB rekabet şefi Teresa Ribera’nın planını geçici olarak askıya aldı.

Komisyon, Google’ın kendi çevrimiçi ekran teknolojisi hizmetlerini kayırdığını, bu durumun kendi reklam değişimi AdX’in reklam teknolojisi tedarik zincirindeki merkezi rolünü güçlendirdiğini ve Google’ın hizmetleri için yüksek ücretler talep etmesine olanak tanıdığını, bunun rakipleri ve çevrimiçi yayıncıların aleyhine olduğunu belirtti.

AB düzenleyicisi, Google’ın 2014’ten bu yana piyasa gücünü kötüye kullandığını açıkladı.

Komisyon, Google’dan kendi hizmetlerini kayırma uygulamalarını durdurmasını ve çıkar çatışmalarını ortadan kaldırmak için önlemler almasını istedi. Şirketin, bu emre nasıl uyum sağlayacağını Komisyon’a bildirmesi için 60 günü, uyum sağlaması içinse ek 30 günü bulunuyor.

Komisyon, geçen yıl Reuters’ın bir haberinde doğruladığı ön görüşünü yineledi ve Google’ın hizmetlerinin bir kısmını satması gerektiğini ancak önce Google’ın uyum çabalarını dinlemek ve değerlendirmek istediğini belirtti.

Ribera yaptığı açıklamada, “Google şimdi çıkar çatışmalarını ele almak için ciddi bir çözüm önermeli. Eğer bunu yapmazsa, güçlü yaptırımlar uygulamaktan çekinmeyiz.” dedi.

Ribera, “Dijital pazarlar insanlara hizmet etmek için var ve güven ve adalete dayanmalı. Piyasalar başarısız olduğunda, kamu kurumları baskın oyuncuların güçlerini kötüye kullanmalarını önlemek için harekete geçmeli.” ifadelerini kullandı.

Google İtiraz Edecek

Google, AB kararını eleştirdi ve kararı mahkemeye taşıyacağını duyurdu.

Google Küresel Düzenleyici İşler Başkan Yardımcısı Lee-Anne Mulholland yaptığı açıklamada, “Avrupa Komisyonu’nun reklam teknolojisi hizmetlerimizle ilgili kararı yanlış ve itiraz edeceğiz. Karar, haksız bir ceza getiriyor ve binlerce Avrupalı işletmenin para kazanmasını zorlaştıracak değişiklikler talep ediyor.” dedi.

Mulholland, “Reklam alıcıları ve satıcıları için hizmet sağlamada rekabete aykırı bir durum yok. Şirketimizin hizmetlerine alternatif olarak sunulan seçenekler her zamankinden daha fazla.” şeklinde konuştu.

Son ceza, Google’a 2018’de verilen 4,3 milyar avroluk rekor ceza, 2017’deki 2,42 milyar avro ve 2019’daki 1,49 milyar avroluk cezalarla kıyaslandı.

Reuters’ın geçen haftaki haberine göre, cezanın nispeten mütevazı olması, Ribera’nın selefinin caydırıcı yüksek cezalarına kıyasla yaklaşımında bir değişikliği işaret ediyor.

Avrupa Yayıncılar Konseyi, şirketin bölünmesine yönelik bir emrin olmamasından duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

Konseyin İcra Direktörü Angela Mills Wade, “Bir para cezası Google’ın reklam teknolojisini kötüye kullanmasını düzeltmeyecek.” dedi.

Wade, “Güçlü ve kararlı bir yaptırım olmadan, Google bunu iş maliyeti olarak yazacak, yapay zeka çağında hakimiyetini pekiştirecek, haksız rekabeti sürdürecek ve reklam gelirlerine güvenen haber medyası ve yayıncılık şirketlerini zayıflatacak.” ifadelerini kullandı.

Future of Tech Institute Kıdemli Üyesi ve UCL Laws Onursal Profesörü Cori Crider, Komisyon’u şirketin bölünmesine yönelik bir emirle radikal bir adım atmaya çağırdı.

Crider, “AB, Trump ve Büyük Teknoloji şirketlerinin zorbalığı karşısında bu ilk adım cezasını ilerleterek hukukun üstünlüğü için önemli bir duruş sergiledi. Ancak şunu netleştirmek isterim: sadece bir bölünme Google’ın tekelini düzeltebilir, 120 milyar avroluk bu pazarı Avrupalı işletmeler için açabilir ve ölmekte olan medya sektörümüzü kurtarabilir.” dedi.

Google’ın, 22 Eylül’de ABD’de duruşmasına başlanması planlanıyor. ABD Adalet Bakanlığı’nın açtığı ayrı bir davada, bir yargıç şirketin çevrimiçi reklam teknolojisinde yasa dışı tekeller oluşturduğuna hükmetti.

Google’ın 2024 reklam geliri; arama hizmetleri, Gmail, Google Play, Google Haritalar, YouTube, Google Ad Manager, AdMob ve AdSense dahil olmak üzere 264,6 milyar dolar oldu ve toplam gelirin yüzde 75,6’sını oluşturdu. Google, dünyanın en baskın dijital reklam platformu.

Google, arama reklamları değil, diğer web sitelerindeki reklamcılıkla ilgili reklam teknolojisi işi için gelir rakamları açıklamıyor.