İş Bankası Destekli MATAM Deprem Araştırma Merkezi Hizmete Girdi

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bünyesinde Türkiye İş Bankası‘nın desteğiyle kurulan Marmara Aktif Fay Tehlike ve Risk Uygulama ve Araştırma Merkezi (MATAM); Marmara Bölgesi ve Türkiye’deki aktif fayların tehlike ve risklerini bilimsel temelde araştırmayı, değerlendirmeyi ve toplum yararına kullanılacak doğru, güvenilir veriler üretmeyi amaçlıyor.

Başta Marmara Bölgesi olmak üzere ülkemizdeki aktif fayların oluşturduğu tehlike ve risklere dair veri üretmek ve detaylı bilimsel çalışmalar yürütmek amacıyla Ocak 2024’te iki kurum arasında imzalanan protokol ile hayata geçirilen MATAM açıldı.

İş Bankası’nın desteğiyle İTÜ bünyesinde kurulan; deprem çalışmalarını, günümüz teknolojileri ve yapay zekâ desteğiyle disiplinler arası bir bakış açısıyla ele alan merkezin bünyesinde jeoloji, jeodezi, jeofizik, deprem mühendisliği, elektrik-elektronik, veri analizi, şehir ve bölge planlama gibi farklı disiplinlerden akademisyenler yer alıyor.

Prof. Dr. Hasan Mandal: “Merkezde üretilen bilgi ve teknoloji stratejik değer taşıyacak”

Merkezin İTÜ Ayazağa Kampüsü’nde yer alan binanın açılışı için düzenlenen törende konuşan İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, afetlere karşı en güçlü güvencenin bilim olduğunun altını çizerek, şunları söyledi:

“Bu merkezde yer bilimcilerden afet yönetimi uzmanlarına, dijital teknolojilerden sosyal bilimlere kadar pek çok alandaki bilgi disiplinler arası bir yaklaşımla buluşacak. Ortaya çıkacak çalışmalar; tehlikeleri önceden öngörmeyi, riskleri doğru analiz etmeyi ve karar vericilere güvenilir, sayısal ve dinamik veriler sunmayı mümkün kılacak.”

Suat Sözen: “Bilimsel veri üretilmesinde ve toplumun aydınlatılmasında önemli rol oynayacak”

İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Suat Sözen de konuşmasında, MATAM’ın deprem risklerinin belirlenmesinde ve toplumun bilgilendirilmesinde önemli bir rol oynayacağını vurguladı.

Prof. Dr. Cenk Yaltırak: “MATAM’ın en önemli özelliklerinden biri, veriyi ve bilgiyi görselleştirmesi”

MATAM Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Cenk Yaltırak ise merkezin en önemli özelliğinin veriyi ve bilgiyi görselleştirmek olduğunu belirterek, “Bir fayın üzerinde nerede stres biriktiğine dair 10 sayfalık bir yazı yerine, üç boyutlu fay haritasında yırtılmanın nerede, nasıl başladığıyla ve nereyi nasıl etkilediğinden bir binanın buna nasıl dayandığına kadar gidecek bir süreçle ilgileniyoruz” dedi.

MATAM’da Yürütülen Çalışmalar

• Fay haritalama ve yapay zekâ destekli dinamik tehlike analizi
• Bina-ölçekli (mikro) yer hareketi ve davranış analizi
• Sensör ağı ve ivmeölçerlerle sürekli izleme
• Deniz ve kara entegre ölçüm altyapısı
• Gerçek zamanlı veri ile karar süreçlerine destek
• Yüksek başarımlı hesaplama ve kompozit laboratuvar modeli
• Akademi + Kamu + Özel sektör ortak üretimi
• Kamuya açık, anlaşılır bilim iletişimi
• Sürekli güncellenen Marmara odaklı uzmanlık

MATAM Hakkında

Merkezde ilk etapta Prof. Dr. Yaltırak’ın yanı sıra Prof. Dr. Serdar Akyüz, Prof. Dr. Gürsel Sunal, Prof. Dr. Kadir Eriş, Prof. Dr. Nebiye Musaoğlu, Prof. Dr. Himmet Karaman, Prof. Dr. Şule Öğüdücü, Prof. Dr. Seda Kundak, Doç. Dr. Beyza Taşkın, Doç. Dr. Orkan Özcan, Doç. Dr. Cengiz Zabcı, Dr. Öğr. Üyesi Ufuk Tarı, Dr. Öğr. Üyesi Gülsen Uçarkuş, Dr. Öğr. Üyesi İrem Elitez ve Dr. Öğr. Üyesi Bülent Yağcı yer alıyor.

Açılışı gerçekleştirilen binada yüksek hesaplamalı bilgisayar merkezi ve sunucu odası; duraylı izotop birimi, eski deprem tarihlerinin belirlenmesini sağlayan lüminesans jeokronolojisi, mineral ayıklama birimi gibi laboratuvar ve çalışma alanları bulunuyor.