Marc Faber’den Ekonomi ve Kriz Üzerine Önemli Açıklamalar

Marc Faber’den Önemli Açıklamalar

Uluslararası finans piyasalarındaki kriz tahminleriyle tanınan “Doktor Kıyamet” olarak bilinen yatırımcı Marc Faber, Çin ekonomisi ve kamu borçlanması hakkında Bloomberg HT‘ye özel açıklamalarda bulundu. Faber, “The Gloom, Boom & Doom Report” adlı raporun yayıncısı ve editörü olarak, ABD seçimlerine dair dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Özellikle Kamala Harris yerine Donald Trump‘ın seçilme ihtimalinin, Avrupa Birliği ile olan ilişkilere olası etkilerini vurguladı.

Trump’ın Harris’e kıyasla iş dünyasına daha yakın bir yaklaşım sergilediğine dikkat çeken Faber, Trump’ın Ukrayna-Rusya arasındaki savaşa barış getirme niyetinin de altını çizdi. “Tabii ki bu, Avrupa ekonomisine fayda sağlayacak bir gelişme olacaktır.” diyerek, kazananı olmayan bir savaşın sürmesindense, savaşın sona ermesinin Avrupa ekonomisini destekleyeceğini ifade etti. Dolayısıyla, Trump’ın kazanmasının Harris’in kazanmasından daha faydalı olacağını belirtti.

Goldman Sachs ve Citibank gibi Wall Street’in önde gelen finans kuruluşlarının son analizleri, S&P 500’de büyük getiri döneminin sona erdiğine işaret ediyor. Faber, ABD piyasalarındaki beklentilerini paylaşarak bu analizlerin genel olarak doğru olduğunu düşündüğünü belirtti: “Piyasalara baktığımızda dalgalı bir seyir izliyoruz. Varlık piyasalarında 2018-2019’a kadar süren bir yükseliş trendi söz konusu iken, Türkiye’de para basma durumu da mevcuttu. Para basıldığı dönemlerde nominal değerlerde artış gözlemleniyor. Ancak reel olarak çok fazla artış yaşandığını söylemek mümkün değil.” dedi.

Faber, 2024 yılı için ABD hisse piyasalarında yüksek seviyelerin karşımıza çıkabileceğini vurguladı. “ABD’de döviz cinsi listelenmiş varlıklara baktığımızda, 2010 seviyesine yükseldi. Sonrasında 2011 seviyelerine de ulaştı. Ancak bu, nasıl ölçtüğünüze bağlıdır. Bence merkez bankalarının alacağı para basma kararları, küresel çapta enflasyonist bir ortam yaratacaktır ve reel anlamda getiri sağlamayacaktır.” ifadelerini kullandı. Bu durumun insanların yaşam standartlarını yükselten bir etken olmadığını da ekledi.

Kesin Bir Kriz Beklentisi

Bazı gözlemciler, bir sonraki krizin kamu borçlanmasından kaynaklanabileceğini öne sürüyor. Kriz tahminleriyle adından söz ettiren Faber, bu konuda bir kriz görüp görmediğini açıkladı. Kamu borçlanmasının Batılı ülkelerdeki yüzdesel oranının gerçekten endişe verici olduğunu vurguladı. “Daha da endişe verici olan şu: ABD’deki her iki aday da mali açıklarla ilgili herhangi bir kaygı taşımıyor gibi görünüyor. Hem Trump hem de Harris, hükümet borçlarını daha da artıracak adımlar atacaklar.” dedi.

Faber, ABD’deki hükümet borçlarının o kadar yüksek olduğunu ve faiz indirimlerinin belki de etkisini göstermeyeceğini ifade etti. 18 Eylül’de Fed’in faizi 50 baz puan indirdiğini hatırlatan Faber, bu durumun tahvil ve uzun vadeli faizlerin yükselmesine neden olduğunu belirtti. “Fed’in faiz indirdiği noktada bu gelişmeler oldu.” diyerek, bunun endişe verici bir durum olduğunu ve kesinlikle bir krize doğru gidildiğini vurguladı.

Çin Ekonomisi Üzerine Değerlendirmeler

Çin’in açıklanan teşviklere rağmen beklenen ekonomik dinamizm seviyesine ulaşamamasının dünya ekonomisi için ne anlama geldiğini değerlendiren Faber, Çin’in artık eskisi gibi büyüyemediğini belirtti. Bunun sebepleri arasında nüfusun azalması ve hane halklarının yüksek borçluluk oranları olduğunu ifade etti. “Çin ekonomisinin çökeceğini söylemiyorum, ancak şu an itibarıyla anlamlı bir büyüme sağlamak oldukça zor. Yüzde 4 büyüyebilirlerse şanslı sayılırlar. Ancak bunun üzerinde bir büyüme elde etmeleri mümkün görünmüyor.” dedi.

Faber, COVID sonrası dönemde ekonomik refah ve yaşam şartlarının kötüleştiğini, kişisel tüketimlerin büyük fiyat artışları nedeniyle zorlandığını da sözlerine ekledi.

Türkiye’de Yatırım Fırsatları

Türkiye’deki enflasyonun ana eğiliminin, para otoritesinin kolayca gevşetebileceğini göstermediğini belirten Faber, parasal gevşemenin en geç gelecek yılın başında başlamasının beklendiğini ifade etti. 2025’in gelişmekte olan piyasalar için uygun bir gevşeme dönemi olup olmayacağını değerlendiren Faber, “Değerli metallere yatırım yapılması gerektiğini düşünüyorum. Türkiye’de 2025’te bir alım fırsatı olacak.” diyerek, bu noktadan sonra ABD tarafında satış fırsatlarının oluşabileceğini belirtti.