TSKB Deprem Bölgesi Raporunu Yayınladı

TSKB Ekonomik Araştırmalar tarafından hazırlanan raporda, uzun vadeli bir toparlanma için inşa edilen fiziksel sermaye yapısının kalıcı ekonomik değer üretimine dönüşmesini sağlayacak “insan” ve “sosyal sermaye” faktörlerinin belirleyici rolüne dikkat çekiliyor.

TSKB Ekonomik Araştırmalar, 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında her yıl deprem bölgesi içindeki toparlanmayı izleyen üç yıllık araştırma ajandası sürecinin son raporunu yayımladı. Rapor, afet sonrası acil müdahale döneminin ardından gelen yeniden yapılanma sürecini mercek altına alırken, bölgenin deprem öncesi üretim kapasitesi sınırlarını aşarak nasıl daha yüksek katma değer üreten bir yapıya evrilebileceğini yer değiştirme perspektifinden ele alıyor. Çalışmada ayrıca Nisan 2026’da Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa illerindeki saha ziyaretleri izlenimlerine de yer veriliyor.

Afet sonrası toparlanmada fiziksel altyapı sistemlerinin yeniden inşasının yanı sıra insanların yaşadıkları kentlerle yeniden bağ kurabilmelerinin önemine dikkat çeken rapor, nitelikli iş gücü yapısının bölgede tutulabilmesi ve yeni yatırımlar çekilebilmesi için yaşam koşulları altyapısını güçlendiren bütüncül yaklaşım gerektiğini ortaya koyuyor.

Rapor, bölgenin uzun vadeli kalkınması ve kalıcı olarak toparlanmasının insan kaynağı, yaşam altyapısı ve bölgesel üretim ekosistemi unsurlarını destekleyecek politikalara bağlı olduğunu ön plana çıkarıyor.

Raporun Öne Çıkan Başlıkları

Raporun öne çıkan başlıkları şöyle sıralanıyor:

Afet sonrası kalıcı bir toparlanma için insanların yaşadıkları kentlerle yeniden bağ kurabilmesi; sosyal ilişkilerini sürdürebilecekleri ve geleceklerini bölgede kurabilecekleri yaşam alanlarına erişebilmesi kritik bir rol oynuyor.

Bölgenin üretim kapasitesinin dönüştürülebilmesi, mevcut sermayenin korunmasının yanı sıra, yeni yatırımların ve nitelikli iş gücünün bölgeye yönelmesine de bağlı. Yer değiştirme süreci ise finansal teşvikler ötesinde, eğitim altyapısı, üretim ekosistemi ve yaşam koşullarının iyileştirilmesini gerektiriyor.

Bölgede toplam istihdam ve üretim deprem öncesi seviyeleri yakalamış gibi görünse de bu canlanmanın lokomotifini yeniden inşa faaliyetleri oluşturuyor. Bölgenin yatırım, üretim ve yaşam merkezi olarak kalıcı biçimde yeniden güç kazanması için daha fazlasına ihtiyaç var.

Saha izlenimleri bölgenin daha iyi bir şekilde yeniden yapılanmasını sağlayacak umut verici örneklere işaret ediyor. Bu örneklerde, bölgedeki nitelikli iş gücü yatırım sürecinin bir parçası olarak aktif şekilde yönetilen stratejik bir kapasite inşası olarak ele alınıyor.

Rapor, afet sonrası kalkınma politikaları tasarımının geleceğin üretim ve yaşam kapasitesi yapısını odağına alması gerektiğini vurguluyor ve üç politika alanına dikkat çekiyor:

• Yeniden yapılanma politikaları fiziksel altyapının yanı sıra yaşam altyapısına da odaklanmalı,
• Bölgesel kalkınma politikaları insan kaynağının yerelde güçlendirilmesini daha stratejik bir şekilde ele almalı,
• Yeni yatırımların bölgesel ekosistem yaratma kapasitesi daha güçlü bir biçimde gözetilmeli.