2024’te Bulaşıcı Hastalıklar Alarm Verdi

Bazı bulaşıcı hastalıklar, 2024 yılında büyük bir artış gösterdi. Bu artış, kısmen iklim değişikliği, azalan aşılama oranları ve yeni patojen türlerinin ortaya çıkmasına bağlandı. Londra merkezli hastalık tahmin firması Airfinity Ltd. tarafından yapılan ön analiz, önlenebilir ve iklime duyarlı hastalıkların yükselişine dikkat çekerek küresel çapta koordineli bir yanıt çağrısında bulundu.

Aralık ayı sonu itibarıyla, dünya genelinde dengue vakaları 13 milyonun üzerine çıkarak rekor kırdı. Bu sayı, geçen yılın iki katını aşarken, enfeksiyonlar Orta ve Güney Amerika’da neredeyse üç katına çıktı. Küresel olarak 10.000’e yakın insan bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Boğmaca (pertussis) vakaları ise 2023’e kıyasla 10 kat artış gösterdi. Ayrıca, maymun çiçeği (mpox), oropouche ateşi ve çocuk felci (poliomyelit) gibi hastalıklarda da yükseliş yaşandı.

Yeni Salgınlar ve İklim Değişikliğinin Etkileri

2024 yılı, ABD’de H5N1 virüsünün neden olduğu kuş gribi enfeksiyonlarında rekor bir artışa tanık oldu ve Aralık ayı itibarıyla 61 vaka bildirildi. Ayrıca, Ruanda, insanlarda ölümcül kanamalı ateşe neden olabilen Marburg virüsü salgınıyla ilk kez karşılaştı.

206 ülkeden gelen ve 128 farklı kaynağa dayanan analiz, aşırı sıcaklıklar ve değişen iklim koşullarının, virüsler, bakteriler ve parazitler gibi vektör kaynaklı hastalıkların yayılmasını artırdığını ortaya koydu. Özellikle sivrisinekler ve keneler gibi vektörlerin daha geniş bölgelere ulaşabildiği ve hayatta kalabildiği belirtildi. Avrupa Birliği destekli Copernicus İklim Değişikliği Servisi, bu yılın kaydedilen en sıcak yıl olduğunu ve kasım ayında ortalama küresel sıcaklığın sanayi öncesi seviyelerin 1,62°C üzerine çıktığını bildirdi.

Aşılama Oranlarındaki Düşüş ve Yeni Türlerin Etkisi

Covid-19 pandemisinin ardından aşılama oranlarındaki düşüş ve yeni hastalık türlerinin ortaya çıkışı da yayılımı artırdı. Maymun çiçeği (mpox), Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde daha şiddetli bir türün görülmesinin ardından yüzlerce insanın ölümüne yol açtı ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından ikinci kez küresel bir halk sağlığı acil durumu ilan edildi.

Kızamık vakaları, aşılamadaki düşüş nedeniyle ABD’de %380, Avrupa’da %147 oranında arttı. Ayrıca, Afganistan ve Pakistan’daki askeri çatışmalar, geniş çaplı nüfus hareketleri ve aşı kampanyalarının aksaması nedeniyle çocuk felci bu bölgelerde tekrar yükselişe geçti. Bu iki ülke, çocuk felci hastalığının hala endemik olduğu son bölgeler arasında bulunuyor.

Uzman Görüşleri ve Öneriler

Airfinity analisti Kristan Piroeva, önlenebilir ve iklime duyarlı hastalıkların geri dönüşünün, önleyici tedbirlere bağlı kalmanın ve yenilikçi çözümler geliştirmenin önemini vurguladığını belirtti. Piroeva, küresel veri paylaşımı ve eğilimlerin izlenerek koordineli bir halk sağlığı yanıtı oluşturulması çağrısında bulundu.

kaynak: https://www.insurancejournal.com/news/international/2024/12/27/805959.htm