Makine üreticileri için 2020 yılında 4 trend

Eaton Elektrik Türkiye Ülke Müdürü Yılmaz Özcan, makine üreticileri için 2020 seneyi trendlerine söyledi. Dijitalizasyonun bir neticeyi olarak, ekonominin büyük ve ani başkalaşımların arifesinde olduğunu belirten Özcan, “Buna ek olarak, etrafsal mevzuların ve enerjinin ehemmiyeti gitgide çoğalmaktadır. Natürel ki, makine mühendisliği de bu vaziyetten hissesini almaktadır. Diğer yandan; dünya pazarlarındaki baskıyı artıran ve alıcıların lüzumlarını değiştiren yeni tertip etmeler, sektör için tamamen yeni fırsatlar sunan inovasyonları gerekli kılmaktadır.” dedi.

Özcan, makine mühendisliği üzerinde ciddi tesiri olan; enerji bereketliliği, uslu fabrikalarda haberleşme protokollerinin standartlaştırılması, dijital ikizlerin evrimi ve sanayinin harcayıcıya göre uyarlanması mevzularının bu senenin en önceli trendleri olduğunu söyleyerek mevzuları şöyle açıkladı:

Enerji bereketliliği
“Yeni AB ekodizayn yönergeyi 2021 senesinde yürürlüğe girecektir. Makine yapımı sektöründe ek enerji tasarrufları özellikle tasarlanmakta ve sürücülerin de devreye gireceği öngörülmektedir. 1 Temmuz 2021 haysiyetiyle 2, 4, 6 veya 8 kutuplu ve 0.75 kW veya 1000 kW’tan az veya çok anma çıkış eforlu üç fazlı motorların enerji bereketliliği IEC bereketliliğine karşılık gelmelidir. Ex eb yüksek güvenlikli motorlar buna imtiyazdır. Uygulamaların enerji tasarrufu potansiyelinden faydalanmak için, yumuşak yol verici ve sürat hakimiyet makineyi arasında tercih yaparak en uygun yolverme şekline karar vermeleri lüzumludur. Bu tercihi yapmadan evvel, firmalar her bir uygulama için en yararlı çözümü tanımlamak ismine kapsamlı bir sistem tahlili yapmalıdır. Pek çok vaziyette, sürat ayarlı sürücüleri sadece proses mühendisliği bakımından zorunlu olmaları halinde kullanmak anlamlı olacaktır. Firmalardaki enerji bereketliliğini artırmak için kullanılacak ehemmiyetli bir vasıta ise İstanbul Sanayi Odası 50001 geçimli enerji idare sistemidir. Bu sistem, proseslerin ve prosedürlerin enerji tüketimini ehemmiyetli miktarda eksiltecek biçimde oluşturulmasına imkân tanımaktadır. Böylece bir yandan tüketimin eksilmesiyle parasal tasarruf sağlanırken, diğer yandan da pek çok AB ülkesinde bu gidişat aidatlara da yansımaktadır. Bunun esas ön ihtiyacı, tüketimin ve tüketimin evraklandırılmasının ölçülebilirliğidir.

Uslu fabrikalarda haberleşme protokollerinin standartlaştırılması
Sanayi 4.0 ve uslu fabrikalar günümüzde üzerinde sıkça durulan mevzulardır. Bununla beraber, bunlar için doğru esasları oluşturmak, özellikle kullanılan makineler arasındaki haberleşme mevzubahisi olduğunda, büyük bir alan okumadır. Çok rakamda haberleşme protokollerinin oluşturduğu Babil karmaşasıyla bu vaziyetin üstesinden gelmek muhtemel değildir. OPC Birleşik Mimarisi OPC UA makineler arasındaki bilgi alışverişi için platformdan bağımsız bir standarttır. Şu anda üreticiye bağlı protokoller pazara egemen olsa da, makine ve kuruluş cerrahlarının yakın gelecekte tek tip standartları gitgide daha fazla arz edeceğini zannedebiliriz. Asıl zamanlı haberleşme için oluşturulan TSN standardıyla Zamana Duyarlı Ağ geçimli OPC UA, bunun için ümit verici bir platform olarak görülmektedir. Aynı makine tiplerinin başlangıçta aynı dili konuşmaları ehemmiyetlidir. Haberleşme ihtiyaçları büyük değişiklik gösterdiği için bu yaklaşım manalıdır. Makine taşıtları misalin besin imalinde kullanılan aygıtlara göre değişik bilgiler dağıtmaktadır. Bu emelle, makine tiplerinin bilgi modellerinin birbirinden bağımsız sektörlerde kabul edildiği sanayilerde güya eş teknik özellikler geliştirilmektedir. Misalin, ambalajlama sanayisinin eş teknik özellikleri çok gelişmiştir. Son derece gelişmiş bu tip uzun proses zincirleriyle, standartlaşma isteğinin ortaya çıkması anlaşılabilir. Robotik sanayisi gibi diğer sektörler de buna ayak uydurmaktadır. Her iki gidişatta da, üreticiler alıcılarının gelecek senenin arzları için bir çözüm bulmalarını beklemektedir.

Dijital ikizlerin evrimi
Günümüzde dijital ikizler, öncelikli olarak geliştirme safhasında kullanılan bir yaklaşımdır. Aygıtların dijital fotoğrafları, misalin, geliştirme döngülerini eksilten simülasyonlar için kullanılmaktadır. Bu vaziyette, bu konseptin bir adım ilerisinin düşünülmesi de natüreldir. Harekât esnasında dahi aygıtların veya kuruluşların ve fabrikaların tamamının görsel fotoğraflarını kullanmak büyük avantaj sağlayacaktır. Şayet dijital ikiz aygıtın veya yapım kuruluşunun mevcut vaziyetini yansıtan mahsul gelişimi için kullanılırsa, işletim düzeyi için üretilmiş olan bu bilgi modelinin kullanılmaya devam edileceği sarihtir. Devam eden işlemlerde kullanılan sensörler, sapmaları basitçe idrak etmek ve aygıtların kullanılabilirliği artırmak için dijital ikizlerden alınan maksat bedellerle basitçe mukayese etilebilmektedir. Reel maksat mukayese etmesinden yola çıkılarak, kestirimci bakım gibi metotların kullanımı için gereken hazırlık evresi de ehemmiyetli miktarda kısaltılabilmektedir.”

Sanayinin harcayıcıya göre uyarlanması
Geçtiğimiz senelerde makine işlemleri büyük başkalaşımlar geçirmiştir. Aletlerin, tekerleklerin ve ayar vidalarının yerini ekranlar ve butonlar, ekranların yerini ise dokunmatik işlevler almıştır. Sezgisel olarak kullanabildiğimiz dokunmatik ekranlar günümüzün dünyasının bırakılmaz bir parçası olmuştur. Yeni jenerasyonun, iş yaşamı da dâhil olmak üzere, özellikle beklediği de budur. Sadece butonlarına basılarak çalışan ve karışık menülere sahip ilk ekran modelleri, esas harekâtları fonksiyonel olarak tamamen yerine getirmektedir ve kolay lüzumlar için hâlâ tamamen yeterlidir. Bununla beraber, dokunmatik ekranlar, sektördeki galibiyet yürüyüşünü devam ettirecektir. Bunun bir sonraki adımı, ekranı cihazdan tamamen ayırmak ve böylece bilgilerin en azından tabletten veya cep telefonundan okunabilmesini sağlamaktır. Uslu makinelerle uzaktan işletim, sürecin operasyonel güvenlik açısından da düşünülmesi gereken bir sonraki adımdır.”