Ankara’da Kişisel Verilerin Geleceği Ele Alındı

Teknoloji ve yapay zekanın gelişimine paralel olarak önemi artan kişisel verilerin korunması konusu sektörün önde gelen isimlerin katılımıyla Ankara’da ele alındı. Sentez Medya tarafından bu yıl 9’uncusu düzenlenen “9. e-Safe Kişisel Verileri Koruma Zirvesi” Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Konferans Salonu’nda “Kişisel Veri Korumasının Geleceği” temasıyla gerçekleştirildi. Kişisel verilerin korunması konusunda hem uygulayıcıları hem de ilgili kişilere yönelik yeni gelişmeleri değerlendirmek ve 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatın uygulaması konusunda toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla düzenlenen zirvede kişisel verilerin korunmasıyla ilgili yapılan ve yapılması gerekenler ele alındı.

Zirvenin açılışında konuşan e-Safe Kurucusu Musa Savaş, KVKK ile birlikte kişisel verilerin korunmasında farkındalık yaratmak üzere bu etkinliklere 10 yıl önce başladıklarını, gelecek yıllarda da benzer çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti. Etkinliğe özellikle gençlerin de katılımının önemine işaret eden Savaş, kişisel veriler ile teknolojik gelişim dengesinde bilincin bu şekilde artırılacağını kaydetti. Zirve Başkanı Özge Evci Eralp, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun yürürlüğe girmesinin üzerinden 10 yıl geçtiğini, hukuk ve teknolojiyi bağdaştıran bu zor alanda etkinlikler düzenleyerek farkındalığı artırmaya çalıştıklarını, bugün kol saatleriyle EKG çekilebilirken belki gelecek 10 yılda bu tür konuların basit konulara dönüşebileceğini, bu alanda sürekli bir dönüşüm yaşandığını ifade etti. Kişisel verilerin korunması konusunun bir defalık değil, sürdürülebilir olması gereken bir alan olduğunu vurgulan Eralp, e-Safe olarak buna katkı sağlamaya hedeflediklerini söyledi.

Türk Telekom Regülasyon Uyum Direktörü Muhammed Burak Özçelik de dijital dönüşüm hızlandıkça veri yönetiminin de aynı paralelde sürdürülmesinin cevaplanması gereken en birincil soru olduğunu, 2025 verilerine göre, Türkiye’de fiber altyapı uzunluğunun 681 bin kilometreyi aştığını, genişbant internet abonesinin 97,4 milyona ulaştığını, mobil abonelerin aylık 20 GB, genişbant abonelerinin ise 320 GB data kullandığını, her bir vatandaşın muazzam veri akışı sağladığını kaydetti. Bu verinin şirketlere regülatif sorumluluklar yüklediğini belirten Özçelik, insan odaklı yapay zekâ vizyonunun temenni olmak çıkarak mutlak bir sistem tasarım zorunluluğu haline geldiğini kaydetti.

Türkiye Veri Korumanın Geleceğinde Söz Sahibi Bir Ülke

KVKK Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir de KVKK’nın 12 Ocak 2027 tarihinde 10. Kuruluş yıldönümünü kutlayacağını anımsattı. Antalya’da geçen hafta düzenlenen konferansta Avrupa Veri Koruma otoritelerini ağırladıklarını, veri korumanın geleceğinin bu toplantılarda şekillendirildiğini, bu toplantıların Türkiye’de yapılmasının “Türkiye’nin veri korumanın geleceğinde söz sahibi bir ülke olduğunu” gösterdiğini kaydeden Bilir, veri korumanın “mahremiyetin geleceği”, mahremiyetin ise “insanlığın geleceği” anlamına geldiğini vurguladı.

Yapay zekâ çağında insanın geleceğinin nasıl şekilleneceği, insanın mı teknolojiyi yoksa algoritmaların mı insanı yöneteceği sorusunun cevabının önem taşıdığını anımsatan Bilir, “Kişisel verilerin korunması insanın korunmasıdır. İnsanın teknolojiye hâkim olması lazım. Bunun için de tasarımdan itibaren mahremiyet korunmalıdır. Varsayılan ayarlarda mahremiyet olmalıdır. Bizim teknolojiyi insan odaklı yaklaşımla, etik değerlerle kurgulamamız gerekiyor” dedi. Cep telefonlarındaki bir el feneri uygulamasında bile rehbere, konuma ulaşılmak istendiğini, gereğinden fazla veri toplanabildiğini halbuki insanı koruyan yaklaşımların benimsenmesi gerektiğini ifade eden Bilir, “Bizim mahremiyeti artırıcı teknolojileri oluşturmamız lazım” dedi.

“İtiraz hakkı” konusunda bir makale yazmaya çalıştığını anlatan Bilir, şöyle devam etti: “Günümüzde yapay zekadan herkes faydalanıyor, yapay zekaya bakarken artı ve eksilerini birlikte değerlendirmemiz gerekiyor. Günümüzde yaygın olarak işe alım süreçlerinde, sağlıkta, sigortacılıkta, bankacılık sektöründe sıklıkla kullanılıyor. İşe alım sürecinde sadece yapay zekâ algoritması kullanıldığında yapay zekâ işe almadığı zaman ne yapacağız? 6698 sayılı kanun itiraz hakkı getirmiş. İtiraz hakkı, kanun koyucunun ileriyi görmesinin bir sonucudur. Kanunun 11. Maddesi ‘Münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla kişi aleyhine bir sonuca, kişi itiraz edebilir’ diyor. İtirazımızın içeriğinde insan müdahalesini isteyeceğiz, örneğin bir banka uygulamasında yapay zekâ algoritmasıyla bize kredi vermiyorsa buna itiraz edebiliriz.” Yapay zekâ konusunda özellikle sağlık alanında ihtiyatlı davranılmasını tavsiye eden Bilir, “Aslında teknolojiyle mahremiyeti bir arada götürebiliriz. İkisi arasında bir denge kurabiliriz. Yani mahremiyetle donatılmış bir teknoloji insanın faydasına olabilir” diyerek konuşmasını tamamladı.

Açılış bölümünün ardından KVKK Başkan Yardımcısı Dr. Cihan Kanlıgöz’ün moderatörlüğünde “GDPR Digital Omnibus Revizyonları ve Gelişmeler” başlığı altında Hacettepe Üniversitesi’nden Doç. Dr. Merve Ayşegül Kulular, İTÜ’den Dr. Çiçek Ersoy ve KVKK’dan Koray Altun konuya ilişkin görüşlerini paylaştı. “Hukuk” ve “Teknik” adı altında 2 ayrı bölümde ise uzmanlar kişisel verilerin korunmasında kritik öneme sahip olan ve giderek kullanımı yaygınlaşan yapay zekada “mahremiyet artırıcı teknolojilerin kullanımı” konusunun yanı sıra “Üretken Yapay Zekâ Modellerinde Teknik Zafiyetler”, “Yapay Zekâ Sistemlerinde Silme Hakkının Uygulanabilirliğinin Sınırları” ile “Rıza Yorgunluğu ve Açık Rızanın Geleceği”, “Dark Patterns ve Manipülatif Tasarımların Veri Koruma Hukuku Karşısındaki Durumu” ve “Çalışanların Günlük Teknoloji Kullanımı ve KVKK Riskleri” başlıkları altında sunum yaptılar.

CEO, CTO, CSO, IT profesyonelleri, hukukçular, bilişim uzmanları, bilişim sistemleri yöneticileri, kamu kurumları ve ilgili birim yetkilileri, kişisel veri uzmanları, adli bilimler alanında çalışan uzmanlar, medya, üniversiteler ve siber güvenlik alanında çalışan profesyonellerin yoğun katılım gösterdiği etkinlik, kişisel verileri koruma bilgi yarışmasıyla tamamlandı.

Veri koruma hukuku ve teknolojinin kesişim noktası olan 9. e-Safe Zirvesi, Türkiye’nin dijital egemenlik ve veri mahremiyeti konusundaki stratejik duruşunu pekiştirmiştir. Prof. Dr. Faruk Bilir’in “itiraz hakkı” ve “münhasıran otomatik sistemler” vurgusu, özellikle sigortacılık ve bankacılık gibi risk değerlendirmesinin (underwriting) yapay zekâya devredildiği sektörlerde şeffaflık ve insan odaklı denetimin hukuki bir zorunluluk olduğunu hatırlatmaktadır. Genişbant kullanımındaki devasa artış ve 97 milyonluk abone veri hacmi, şirketlerin veri korumayı bir “uyum maliyeti” olarak değil, bir “kurumsal itibar ve güvenlik yatırımı” olarak görmesini zorunlu kılmaktadır. GDPR revizyonları ve yapay zekâ modellerindeki teknik zafiyetlerin tartışılması, verinin anonimleştirilmesinden ziyade mahremiyet artırıcı teknolojilerin (PETs) sistem tasarımına (privacy by design) entegre edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. 2026 projeksiyonunda Türkiye, sadece veri tüketen değil, veriyi hukuki ve etik standartlarla koruyarak teknolojiye yön veren bir otorite olma yolunda ilerlemektedir.