TRAI: Türkiye’de Şirketler Yapay Zekâyı Nasıl Kullanıyor?

Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi‘nin (TRAI) yayımladığı Yapay Zeka Araştırması, kurumların yapay zekayı iş süreçlerine entegre etme konusunda hız kazandığını ortaya koydu. 126 kurumun katılımıyla hazırlanan rapora göre, yapay zekayı aktif olarak kullanan şirketlerin oranı yüzde 15,2’ye, beş ve üzeri proje yürüten kurumların oranı yüzde 32,8’e ulaştı. Stratejisini yönetim kurulu düzeyinde tanımlayan şirketlerin oranı yüzde 37,6 olurken, kurumların en çok zorlandığı alanlar yetenek (yüzde 58), bütçe (yüzde 57) ve kurum kültürü (yüzde 55) olarak öne çıktı. Üretken yapay zekada en çok kullanılan modeller ise OpenAI (yüzde 80), Microsoft Copilot (yüzde 44) ve Google Gemini (yüzde 42) oldu.

Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI), “Zekanın Ötesi” temasıyla düzenlediği Türkiye Yapay Zeka Zirvesi‘nde, Türkiye’deki kurumların yapay zeka yolculuğunu ortaya koyan Yapay Zeka Araştırması sonuçlarını açıkladı. 126 kurumun katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, Türkiye’de şirketlerin yapay zeka stratejilerini, uygulama alanlarını ve karşılaştıkları zorluklara ışık tuttu. Bulgular, Türkiye’de her 6 şirketten birinin yapay zekayı aktif olarak kullandığını beş ve üzeri proje yürüten kurum oranının ise yüzde 32,8 olduğunu ortaya koydu.

Tablo 1: Yapay Zeka Entegrasyon ve Strateji Durumu

Tablo 2: Üretken YZ Platform Kullanım Oranları

Tablo 3: Yapay Zeka Dönüşümündeki Ana Engeller

Tablo 4: Yapay Zeka Ekip Yapıları

Tablo 5: Araştırma Metodolojisi

Kurumların Üçte Biri Yapay Zeka Stratejisini Tanımladı

Araştırmaya göre, Türkiye’deki şirketlerin yüzde 37,6’sı yapay zekayı yönetim kurulu düzeyinde onaylanmış bir stratejiyle ele alıyor. Ancak kurumların önemli bir kısmı hâlâ “hazırlık” veya “taslak” aşamasında. Raporda, yapay zekanın stratejik olarak en çok “operasyonel verimliliği artırma”, “maliyet düşürme” ve “karar destek sistemlerini güçlendirme” amacıyla konumlandırıldığı vurgulanıyor.

Yapay zekayı organizasyonel yapısına entegre eden şirket sayısı artarken, dedike yapay zeka ekibine sahip kurum oranı yüzde 15,2’ye yükseldi. Bu ekiplerin yüzde 42’si 4 ila 10 kişiden oluşuyor ve çoğu veri analitiği birimleriyle entegre biçimde çalışıyor. Bu tablo, şirketlerin yapay zekayı bireysel inisiyatiflerden çıkararak kurumsal bir uzmanlık alanı haline getirmeye başladığını gösteriyor.

Üretken Yapay Zekada Farkındalık Yükseliyor

TRAI raporu, Türkiye’de üretken yapay zeka (GenAI) alanında önemli bir hareketlilik yaşandığını ortaya koyuyor. Şirketlerin büyük bölümü, içerik üretimi, kurumsal eğitim, müşteri iletişimi, kodlama ve raporlama gibi alanlarda üretken yapay zekayı test ediyor. Kurumların yüzde 80’i OpenAI, yüzde 44’ü Microsoft Copilot, yüzde 42’si ise Google Gemini modellerini tercih ediyor. Bununla birlikte, Anthropic Claude, Meta Llama ve Mistral gibi alternatif modellerin de giderek yaygınlaştığı görülüyor. Bu tablo, Türkiye’de kurumların artık “tek kaynaklı” model anlayışından uzaklaştığını, farklı modellerle hibrit yaklaşımlara yöneldiğini gösteriyor.

Rapora göre, üretken yapay zekanın en çok kullanıldığı alanlar arasında chatbotlar ve kurumsal asistanlar, copilotlar ve kodlama destekleri, içerik üretimi ve özetleme araçları, RAG tabanlı çözümler ve kurumsal bilgi yönetimi sistemleri yer alıyor.

Ajan Tabanlı Yapay Zeka Uygulamaları Yükseliyor

Araştırmada “bir sonraki dalga” olarak nitelendirilen ajan tabanlı yapay zeka sistemleri, Türkiye’de yeni bir dönemin habercisi olarak öne çıkıyor. Henüz erken aşamada olan bu alanda, şirketlerin yarısından fazlası pilot projeler yürütüyor veya kavramsal kanıt (PoC) çalışmaları gerçekleştiriyor.

Kurumların en çok tercih ettiği platformlar arasında Microsoft Copilot Studio, LangChain ve Google AI Agent Builder öne çıkıyor. Uygulama alanlarında ise HR Agent, Finance Agent, CRM Agent ve Doküman Asistanı gibi örnekler dikkat çekiyor.

Bu bulgular, Türkiye’de şirketlerin üretken yapay zekadan “düşünen ve aksiyon alan sistemler”e geçiş sürecinde olduğunu, ajan mimarilerin giderek stratejik bir dönüşüm aracı haline geldiğini gösteriyor.

Yapay Zeka Yolculuğunda Üç Temel Engel: Yetenek, Bütçe ve Kültür

Araştırma, kurumların yapay zeka dönüşümünde en çok zorlandığı üç alanı yetenek (yüzde 58), bütçe (yüzde 57) ve kurum kültürü (yüzde 55) olarak sıralıyor. Katılımcıların en çok desteğe ihtiyaç duyduğu konular ise “doğru kullanım alanlarını belirleme”, “uygulama ve geliştirme süreçlerini yönetme” ve “organizasyonel adaptasyon” oldu. Ayrıca, kurumların önemli bir bölümü hâlâ veri güvenliği, yönetişim ve etik çerçeveler konusunda gelişim ihtiyacı duyduğunu belirtti.

Rapora göre, kurumların büyük çoğunluğu yapay zeka projelerinde Microsoft Azure altyapısını kullanıyor; bunu Google Cloud ve AWS izliyor. Hibrit modellerin artması, bulut tabanlı çözümlerle birlikte yerel altyapıların da etkin biçimde değerlendirildiğini ortaya koyuyor.

Türkiye’nin Potansiyeli Büyük, Ama Vizyoner Liderliğe İhtiyaç Var

(Halil Aksu’nun fotoğrafının yapay zeka ile düzenlenmiş hâlini de ifhaber olarak biz hazırlamış olduk)

Araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan TRAI Kurucusu Halil Aksu, şunları söyledi:

“Yapay zeka artık yalnızca bir teknoloji değil, geleceğin dili, ekonomilerin motoru, rekabetin yeni ölçüsü. Türkiye’de kurumlar bu dönüşümün farkında; ancak strateji, yetkinlik ve kültür dönüşümü alanlarında hâlâ gelişim alanlarımız var. Bu rapor, Türkiye’nin yapay zeka yolculuğuna ayna tutarken, aynı zamanda bir çağrı niteliğinde. Potansiyelimiz büyük ama bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek için vizyoner liderliğe, güçlü iş birliklerine ve kararlı adımlara ihtiyaç var.”

Raporun tamamına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: https://turkiye.ai/yapay-zeka-arastirmasi/

Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI) Hakkında

Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI), 2017’den bu yana yapay zeka alanında stratejik farkındalık yaratan ve Türkiye ekosistemini bütüncül bir yaklaşımla şekillendiren öncü bir platformdur. Kamu, özel sektör ve akademiyi ortak hedeflerde buluşturarak sürdürülebilir iş birliklerini teşvik eder.

Yapay Zeka ekosistemi içerisinde çok geniş ve köklü bağları sayesinde bilginin paylaşımını artırır, ihtiyaçlar ve uygulama alanları arasında köprü kurarak ekosistem içinde etkileşimi güçlendirir, iş birlikleri ile ekonomik değer yaratır. Türkiye Yapay Zeka Zirvesi, TRAI Meet-Up’lar, yapay zeka seminerleri ve demo-day’ler gibi yüzlerce etkinlik gerçekleştirir; kuruluşundan bu yana on binlerce kişiye doğrudan temas etmiştir, etmektedir. TRAI ayrıca Danışmanlık hizmetleri, eğitim programları ve kurumsal üyelik modeli aracılığıyla kurumların yapay zeka odaklı dönüşüm yolculuklarına doğrudan katkılar sunar.