MTM – Türkiye Ve Dünya Çocuk Gündemi Raporu

MTM Medya Takip Merkezi, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı öncesi farklı coğrafyalarda son bir yılda çocuklarla ilgili yaşanan önemli olayları derledi.

Türkiye Ve Dünya Çocuk Gündemi Raporu

MTM Medya Takip Merkezi tarafından 196 ülkeden, 187 farklı dilde yayın yapan 150 milyonu aşkın yerli ve yabancı medya kaynağı analiz edildi. Bu kapsamlı analizle hazırlanan rapor, Nisan 2024 ile Nisan 2025 arasında çocukları doğrudan etkileyen çarpıcı gelişmeleri gözler önüne seriyor. Rapora göre; bu dönemde çocuklar için umut verici gelişmeler kadar kaygı uyandıran olaylar da dünya gündemine damgasını vurdu.

İşte ay ay dünya çocuk gündemine damga vuran o çarpıcı olaylar:

Nisan 2024
● Bangladeş’te Nisan ayında 42°C’yi aşan sıcaklık nedeniyle kapatılan okullar, yaklaşık 33 milyon çocuğun eğitimini etkiledi.
● Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında, Türkiye genelinde otizmle ilgili farkındalığı artırmak amacıyla etkinlikler düzenlendi.
● Kolombiya Sağlık Bakanlığı, kırsalda yaşayan çocuklara yönelik ücretsiz mobil sağlık taraması programı başlattı.
● Arjantin Eğitim Bakanlığı, çocuklara çevre bilinci kazandırmak amacıyla “Yeşil Okul Bahçeleri” projesini 200 okulda hayata geçirdi.
● 46. Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği kapsamında, 29 ülkeden 500 çocuk Türkiye’de bir araya geldi.

Mayıs 2024
● Save the Children, 3 Mayıs 2024 tarihli raporunda, 2024’te doğan çocukların yaklaşık %18’inin doktor, ebe veya hemşire olmadan dünyaya geldiği vurgulandı.

Haziran 2024
● Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye’de 15–17 yaş aralığındaki çocukların %19,6’sının çalışma hayatında yer aldığını açıkladı.
● Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve UNICEF‘in ortak raporuna göre, dünya genelinde 160 milyon çocuk işçi bulunuyor ve bunların yarısı tehlikeli işlerde çalışıyor.

Temmuz 2024
● Sierra Leone Parlamentosu, 18 yaş altı çocuk evliliklerini yasaklayan tarihi bir yasayı yürürlüğe koydu.
● Çin‘deki 2024 Uluslararası Matematik Olimpiyatları’nda 16 yaşındaki Çinli öğrenci Haojia Shi, tüm soruları doğru yanıtlayarak birinci oldu ve altın madalya kazandı.
● Paris 2024 Olimpiyatları’nda, 22 yaş altı Türk sporcuları Hatice Akbaş (boks) ve Ulaş Berkim Tümer (okçuluk), Türkiye’ye madalya kazandırdı.
● UNICEF Fransa Başkanı, çocukların siyasi gündemde yeterince temsil edilmediğini ve cezai politikaların çocuk haklarını tehdit ettiğini belirtti.

Ağustos 2025
● UNICEF, 466 milyon çocuğun (her 5 çocuktan 1’i), aşırı sıcak gün sayısının 60 yıl öncesine kıyasla en az iki kat arttığı ülkelerde yaşadığını duyurdu.

Eylül 2024
● Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”, okul öncesi, 1, 5 ve 9. sınıftan başlamak üzere kademeli şekilde uygulanmaya başlandı.

Ekim 2024
● Polonya’da faaliyet gösteren La Primera Escuela Ucraniana en Polonia, Ukraynalı çocuklara yönelik eğitim ve sosyal destekleriyle “Dünyanın En İyi Okulu” unvanına layık görüldü.
● Türkiye’den BİLSEM öğrencileri, NASA Space Apps Challenge 2024’te “iklim verisiyle karar verme” temalı projeleriyle dünya çapında finalist olarak ilan edildi.

Kasım 2024
● Kenya‘da kurulan okul radyosu programı, kırsal bölgelerdeki çocukların eğitime erişimini artırarak UNESCO Eğitimde Yenilik Ödülü’ne layık görüldü.
● UNICEF, Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 35. yılı kapsamında dünya genelinde çocuk haklarının uygulanabilirliğini artırmak için uluslararası iş birliği çağrısı yaptı.

Aralık 2024
● TIME Dergisi, 15 yaşındaki Etiyopya doğumlu ABD vatandaşı Heman Bekele’yi, geliştirdiği kanser karşıtı sabun nedeniyle “Yılın Çocuğu” seçti.
● Türkiye’de 2024 yılı boyunca toplam 937.369 bebek doğdu. Bu doğumların 149.889’u İstanbul’da gerçekleşirken, en az doğum 267 ile Tunceli’de oldu.
● İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre, geçtiğimiz yıl Türkiye’de çoğunluğu tarım ve inşaat gibi denetimsiz sektörlerde çalışan en az 66 çocuk işçi hayatını kaybetti.
● Sudan’daki iç savaş, 2024 yılı boyunca 4 milyondan fazla çocuğu evlerinden etti. BM ve UNICEF’e göre bu kriz, modern zamanların en büyük çocuk mülteci hareketini doğurdu.
● UNICEF, yaklaşık 473 milyon çocuğun çatışma bölgelerinde yaşadığını ve bunun İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek sayı olduğunu bildirdi.
● ABD’de, 2024 yılında 1.129 çocuk trafik kazalarında hayatını kaybetti.
● Gavi Aşı İttifakı, özellikle Afrika ve Asya’daki az gelişmiş bölgelerde yürüttüğü bağışıklık kampanyaları ile milyonlarca çocuğun kızamık, zatürre ve çocuk felcinden ölümünü önledi.

Ocak 2025
● UNICEF, Gazze’de 14 bin 500’den fazla çocuğun hayatını kaybettiğini, 17 bini aşkın çocuğun ise ailesinden ayrı düştüğünü açıkladı.
● Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda, silahlı grupların kadın ve çocuklara yönelik sistematik cinsel şiddeti nedeniyle cinsel saldırı vakalarının beş kat arttığı bildirildi.

Şubat 2025
● Haiti’de silahlı çetelerin etkisindeki mahallelerde çocuklara yönelik cinsel şiddet ve istismar ciddi biçimde arttı. Port-au-Prince’in %85’inin çete kontrolünde olduğu, kadın ve çocukların sistematik olarak hedef alındığı belirtildi.
● Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde “Kadın ve Çocukların Depremlerin Etkilerinden Korunmasına Yönelik Destek Projesi” imza töreni gerçekleştirildi.

Mart 2025
● ABD’nin güneybatısında başlayan kızamık salgını, 228 çocuğun hastalanmasına ve 2 çocuğun hayatını kaybetmesine neden oldu. Salgın, aşı karşıtlığı nedeniyle aşılanmamış topluluklar arasında hızla yayıldı.

Çocuklarla ilgili yerel ve global medyadan derlenen bu veriler, yalnızca rakamsal istatistikler değil; aynı zamanda çocukların yaşamına dair güçlü birer göstergedir. Olumlu örnekler umut verirken, olumsuz gelişmeler ise acil müdahale ihtiyacını ortaya koyuyor.