DOLAR 18,4191
EURO 17,8508
ALTIN 973,15
BIST 3.281,61
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 24°C
Açık
İstanbul
24°C
Açık
Pts 26°C
Sal 25°C
Çar 25°C
Per 25°C

Nasıl ve ne zaman emekli olabiliriz?

Nasıl ve ne zaman emekli olabiliriz?

05.05.2020

Çalışmaya başlayan herkesin başlangıçta olmasa da sonradan en büyük isteği emekli olmaktır. Çalışma hayatının ilk senelerinde pek önem verilmeyen emeklilik sonlara doğru en çok arzulanan ve ne zaman hakikatleşeceği merak edilen bir konudur.

Biz de koronavirüs sebebiyle kısa çalışmaya gidilen işyerlerinde çalışanlar ve nakdi fiyat takviyesinden faydalandırılmak için fiyatsız izne çıkartılanlar başta olmak üzere tam çalışanlar için kimlerin hangi koşullarla emekli olacağını, emekli ücretinin nasıl hesaplandığını ve nasıl artırılabileceğini ve Türkiye’deki emeklilerin genel vaziyetini bir yazı dizisi ile ele almak istedik.

Bu çerçevede yazı dizimizin ilk gününde emekli olma koşulları ve ‘ne zaman emekli olabilirim?’ sualinin yanıtı üzerinde duracağız.

Nasıl ve ne zaman emekli olabiliriz? | 5 Mayıs 2020

3 KOŞULU YERİNE GETİRMEK LAZIM

İşçi, memur ve kendi hesabına çalışan tüm bireyler için emeklilik hakkına kavuşabilmek esasta 3 koşulun yerine getirilmesiyle muhtemel olabiliyor.

Nasıl ve ne zaman emekli olabiliriz? | 5 Mayıs 2020

Bunlardan ilki sigortalılık müddetinin bitirilmesi. Sigortalılık süresi, sigortalının malullük, yaşlılık ve vefat sigortalarına bağlı olarak ilk kere çalışmaya başladığı tarih ile tahsis yapılması için yazılı istekte emeklilik arzında bulunduğu tarih, can veren sigortalılar için de vefat tarihi arasında geçen müddet olarak dikkate alınıyor.

Nasıl ve ne zaman emekli olabiliriz? | 5 Mayıs 2020

SGK’nın kendi web sayfasında verdiği misale göre, “İlk kere 01/08/1982 tarihinde hizmet akdine tabi işe başlayan ve 30/09/2009 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanması arzında bulunan bir sigortalının sigortalılık süresi, tahsis arz tarihinden ilk kere işe başlanılan tarih çıkartılarak alttaki gibi tespit olunur.”

Tahsis arz tarihi = 30/09/2009

İlk işe giriş tarihi = 01/08/1982

Sigortalılık süresi = 29/1/27 27 sene 1 ay 29 gün

E-devlette var

Emeklilik için ikinci şart “prim ödeme gün rakamının” bitirilmesidir. İşe giriş tarihine göre bireylerin prim ödeme gün rakamları değişikleşmektedir. Son olarak ve belki de en ehemmiyetlisi yeniden işe giriş tarihine göre değişebilen emin bir yaşın bitirilmesidir. İşte bu 3 şart bir arada sağlandığında emekli olmaya hak kazanılıyor.

Dolayısıyla ne zaman emekli olunacağının öğrenilmesinde iki tarih çok ehemmiyetli: Doğum tarihi ve ilk defa sigortalı olunan tarih. Ayrıca prim ödeme gün rakamının da öğrenilmesi gerekiyor. Prim gün sayınızı e-devlet üzerinden alınabilecek hizmet dökümü sayesinde basitlikle öğrenebilirsiniz.

Hemen ifade etmekte fayda var; emeklilikte emin bir yaşın bitirilmesi koşulu doğum tarihine göre şekillendiği için doğum tarihini özellikle gün, ay ve sene olarak emeklilik
hesabında kullanmamız gerekiyor.

İlk defa sigortalı olunan tarih sigortalı olunan zamanı ve hangi koşullara tabi olunduğunu tanımlaması açısından ehemmiyetli bir tarih. Prim ödeme gün rakamı ise emekli ücretini tanımlayan çok ehemmiyetli bir unsur. Dolayısıyla bu 3 tarih emeklilikte çok şeyi belirliyor.

İLK DEFA SİGORTALI OLUNAN TARİH EHEMMİYETLİ

Emeklilik için lüzumlu 3 şartın kimler için nasıl uygulanacağı mevzusu ise değişiklik gösteriyor. Emeklilik koşullarında 4-a’lılar başka bir deyişle daha önceki ismiyle Sosyal Sigortalar Kurumu’lılar için çok ehemmiyetli iki tarih mevzubahisi: 8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008.

Bu tarihten evvelki ve sonraki sigortalılık giriş tarihleri emeklilik koşullarında ehemmiyetli değişiklikler yaratabiliyor. Misalin 8 Eylül 1999 tarihinde ilk defa sigortalı olan bir şahıs emekli olabilmek için bayan ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş ve 7000 gün prim ödemek zorunda.

Buna karşılık 7 Eylül 1999 tarihinde ilk defa sigortalı olan bir şahıs, bayan ise 56, erkek ise 58 yaşını doldurduğunda ve 5975 gün prim ödemiş olduğunda emekli olabiliyor. Dolayısıyla emekli olma koşullarında en ehemmiyetli husus, ilk defa sigortalı olunan tarih.

Neler etkiliyor?

Yazı dizimizdeki tablodan faydalanarak kendi emeklilik tarihinizi bulmanız muhtemel. Ancak bu tablodaki bilgiler dışında doğum borçlanması, askerlik borçlanması, malullük ve aşınma hisseyi gibi bazı hususlar emeklilik tarihini etkiliyor. Bu sebeple emeklilik yaşı ve emeklilik tarihini bireylerin kendi bilgileri üzerinden hesaplamakta fayda var.
Bunun için de SGK’nın internet üzerinden çalışan bir uygulaması size takviyeci olabilir. Bu uygulama ile erken ihtiyarlama, malullük, askerlik borçlanması ve birkaç sigorta müessesesine bağlı geçirilen müddetler gibi tüm ayrıntılar girilerek emekli olunacak tarih hesaplanabiliyor: http://uyg.sgk.gov.tr/nezaman/

Prim ödenen son 7 sene nereden emekli olunacağını belirler

Emeklilikte, aylığı bağlayıp ödeyecek müessesenin tanımlanmasında, sigortalıların emeklilik tarihinden geriye doğru prim veya kesenek ödenerek geçen son 7 senelik fiili hizmet 360 x 7 = 2520 gün süresi temel alınıyor.

Başka bir anlatımla, sigortalının son 7 senelik fiili hizmet süresi içerisinde en fazla hangi müessesede hizmeti varsa, başka bir deyişle sigortalının son 7 senelik fiili hizmet müddetinin yarısından bir gün aşırısı olan 1261 prim ödeme günü hangi müessesede geçmişse o müesseseden emekli olunuyor. Şayet son 7 senede hizmet süresi denk ise sigortalının bağlı olduğu son müessesece yaşlılık – emeklilik – aylığı bağlanıyor.

Misalin, sigortalının hem Sosyal Sigortalar Kurumu hem Bağ – Kur statüsünde prim ödemesi varsa, son yedi senelik fiili prim ödeme süresi içinde en fazla Sosyal Sigortalar Kurumu statüsünden prim ödemişse Sosyal Sigortalar Kurumu statüsünden, en fazla Bağ – Kur statüsünden prim ödemesi varsa Bağ – Kur statüsünden emekli aylığı bağlanıyor. Primleri denk ise son sigortalılığı hangi statüde ise o statüden emekli aylığı bağlanıyor.

Son yedi sene, sigortalılık süresi veya yaş koşulunun yerine getirildiği tarihten geriye doğru yedi sene değil, son prim ödeme tarihinden geriye doğru fiilen prim ödenen yedi yıldır. Öteki bir deyişle, toplam prim gün rakamının son 2520 günüdür. Bu mevzu çalışanlar tarafından öğrenilmediği için, emeklilik yarıyılında makûs sürprizlerle karşılaşanlar olabiliyor. Bu sebeple mevzunun tüm çalışanlarca, özellikle emeklilik tarihi yanaşanlar bakımından öğrenilmesinde fayda var.

Yaştan emeklilik nasıl asıllaşır?

Sosyal Sigortalar Kurumu koşullarından emeklilikte yaş haddiyle emekli olma şartları şu biçimde sıralanır: Sigorta başlangıç tarihi, prim rakamı ve şahsın belirli bir yaşı bitirmesi. Bu üç şart toplandığında emekli olabilirsiniz.

8 Eylül 1999’dan evvel sigortalı olanlar 15 sene sigorta, 3600 gün prim ve 5060 arasında değişen yaşı doldurduğunda yaş haddinden emekli olabilir.

8 Eylül 1999 – 1 Mayıs 2008 arası sigortalı olanlar 25 sene sigorta, 4500 gün prim ve bayan ise 58, erkek ise 60 yaş koşulunu beraber sağladıkları tarihte emekli olabiliyor.

1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar ise primini 1 Ocak 2036’ya kadar 5400 güne bitirmesi koşuluyla, 63 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabiliyor. 5400 gün şartı da bir kademeye tabi ve 4600 günden başlayan kademe her sene için 100 gün çoğalışla 5400 günde statikleniyor. Bu yolla Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur sigortalıları da aynı prim gününe tabi tutuluyor.

Bağ-Kur’da nasıl?

Bağ -Kur koşullarından emeklilikte yaş haddiyle emekli olma şartları şu biçimde sıralanır:

8 Eylül 1999’dan evvel sigortalı olanlar 15 bütün sene sigorta başka bir deyişle 5400 gün prim ve 5068 arasında değişen yaşı doldurduğunda yaş haddinden emekli olabilir.

8 Eylül 1999 – 1 Mayıs 2008 arası sigortalı olanlar 15 bütün sene sigorta/5400 gün prim ve bayan ise 60, erkek ise 62 arasında değişen yaşı doldurduğunda yaş haddinden emekli olabilir.

1 Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanlar ise primini 1 Ocak 2036’ya kadar 5400 güne bitirmesi koşuluyla, bayan ise 61, erkek ise 63 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabiliyor.

ETİKETLER:
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.