Çocuk Yaşta Evliliklerin Önlenmesi Projesi

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Türkiye ile Sabancı Vakfı, 2018 yılında başlattıkları “Çocuk Yaşta Evliliklerin Önlenmesi” projesi kapsamında çocuk yaşta, erken ve zorla evliliklerle mücadeleye kararlılıkla devam ediyor. Aileler, toplum liderleri, esnaf, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla uygulanan Sağlık Aracıları Modeli ile çocuk yaşta evliliklerin sağlık risklerine dair farkındalığın artırılması hedefleniyor. Projenin dördüncü fazı ise yeni bir hibe programı ile genişletiliyor.

“Çocuk Yaşta Evliliklerin Önlenmesi Projesi: Hibe ve Kapasite Geliştirme Programı” adıyla hayata geçirilen yeni fazda, kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının bu alandaki mücadelesini güçlendirmek amaçlanıyor. Hibe başvuruları 16 Mayıs 2025 tarihine kadar yapılabilecek.

İstanbul, Türkiye – Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “Türkiye Aile Yapısı Araştırması, 2021” verilerine göre Türkiye’de her dört kadından biri 18 yaşından önce evlendiriliyor. Bu durum, kız çocuklarının eğitim ve gelişim hakkını engellerken, ciddi sağlık sorunlarına da yol açabiliyor.

UNFPA Türkiye ve Sabancı Vakfı’nın yürüttüğü proje, çocuk yaşta, erken ve zorla evliliklerin sürdürülebilir biçimde önlenmesini amaçlıyor. Dördüncü fazla birlikte, sivil toplum kuruluşları çocuk yaşta evliliklerle mücadele alanında daha etkin hale gelmeye davet ediliyor.

Program kapsamında, yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının yerelde değişimin ana aktörleri haline gelmesi için eğitim, mentorluk ve maddi destek sağlanacak. Ayrıca belediyelerin bu konudaki farkındalığı artırılarak kurumlar arası iş birliği güçlendirilecek. Önceki üç fazın analizini içeren bir değerlendirme raporu da kamuoyuyla paylaşılacak.

UNFPA Türkiye Temsilcisi Mariam Khan, çocuk yaşta evliliğin bir insan hakkı ihlali olduğunu vurgulayarak, “UNFPA olarak kalıcı değişimin yerel aktörlerin ve sivil toplumun güçlendirilmesiyle mümkün olduğuna inanıyoruz. Bu yeni hibe programı ile toplum temelli çabaları artırmayı, kız çocuklarının kendi geleceklerini belirleyebilmeleri için onları desteklemeyi amaçlıyoruz. 54 yıldır sürdürülebilir kalkınma için çalışıyoruz ve Sabancı Vakfı ile birlikte, her kız çocuğunun potansiyeline ulaşabileceği bir gelecek kurmaya kararlıyız.” dedi.

Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan, kız çocukları için fırsat eşitliğinin toplumsal kalkınmanın temelini oluşturduğunu belirterek, “Eğitim, sağlık ve fırsatlara erişimde eşitlik, daha adil bir toplumun temelidir. Dördüncü fazda başlatılan yeni hibe programı ile sahada aktif çalışan STK’ların kapasitelerini artırarak sürdürülebilir çözümler üretmelerini destekleyeceğiz. Kadınların ve kız çocuklarının potansiyellerini gerçekleştirmeleri için hep birlikte çalışmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

6 Milyon TL’lik Hibe Desteğiyle Etkin Mücadele

Hibe programı kapsamında çocuk yaşta evliliklerle mücadele eden sivil toplum kuruluşları; veri sistemleri, destek hatları, Sağlık Aracıları Modeli’nin yaygınlaştırılması, yeni model geliştirme, erken risk tespiti, vaka yönetimi ve yerel eylem planlarına katkı gibi konularda proje önerileriyle başvuru yapabilecek.

Seçilen her projeye 1 Milyon TL’ye kadar hibe desteği sağlanacak. Haziran ayında başlayacak ve bir yıl sürecek program kapsamında, seçilen kuruluşlara çocuk yaşta evlilikler, Sağlık Aracıları Modeli, iletişim, izleme-değerlendirme ve kapasite geliştirme gibi alanlarda eğitimler verilecek. Ayrıca, bu kuruluşlara mentorluk desteği de sunulacak.

Hibe ve Kapasite Geliştirme Programı başvuruları 16 Mayıs 2025 tarihine kadar açık olacak.

Sağlık Aracıları Modeliyle 23 Bin Kişiye Ulaşıldı

Projenin ilk üç fazında Nevşehir, Van, Bitlis ve Muş illerinde yaklaşık 23 bin kişiye ulaşıldı. Bu illerde uygulanan Sağlık Aracıları Modeli kapsamında, çocuk yaşta evlendirilen kadınlar da dahil olmak üzere toplam 50 kadın sağlık aracısı olarak yetiştirildi. Nevşehir, Van, Bitlis ve Muş’ta 4 bin 300’ün üzerinde hane ve 170’ten fazla yerel işletme ile temas kuruldu.

Modelin yaygınlaştırılması amacıyla, kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik “Çocuk Yaşta Evliliklerle Mücadelede Sağlık Aracısı Modelinin Uygulanması” rehberi de yayımlandı.

UNFPA Türkiye ve Sabancı Vakfı, kız çocuklarını yoksulluk ve şiddet döngüsüne mahkûm eden çocuk yaşta evliliklerin önlenmesi için iş birliği içinde çalışmaya devam edecek.

Hibe çağrısına dair ayrıntılı bilgi ve başvuru için:
https://turkiye.unfpa.org/tr/Sabanci_CYEZE_Onlenmesi_Hibe_Cagrisi