Teknoloji Temelli Rehabilitasyon Gaziantep’te Başladı

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi, fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecine entegre ettiği sanal gerçeklik (VR) uygulamasıyla danışanlarına güvenli, kontrollü ve motive edici bir egzersiz ortamı sunuyor. Kuveyt Fonu‘nun 5 milyon dolarlık hibesiyle hayata geçirilen merkez, Türkiye’de devlet destekli olarak tüm engel gruplarına hizmet veren öncü kurumlardan biri olarak teknolojiyi tedavi süreçlerine dahil ediyor.

Merkezde kullanılmaya başlanan sanal gerçeklik desteği; denge, koordinasyon, yürüme ile üst ve alt ekstremite hareketlerinin geliştirilmesine katkı sağlıyor. Fiziksel ortamda uygulanması güç olan egzersizlerin dijital ortama taşınması, egzersiz çeşitliliğini artırırken danışanlar için daha erişilebilir bir rehabilitasyon alanı oluşturuyor.

Karma Gerçeklik İle Güvenli Egzersiz Deneyimi

Egzersizleri daha eğlenceli ve hedef odaklı hale getiren bu yöntem, “karma gerçeklik” modu sayesinde danışanın gerçek çevresini algılamasına olanak tanıyor. Bu sayede birey, bulunduğu fiziksel ortamı görebilirken sanal nesnelerle etkileşime geçerek denge kaybı riskini minimize ediyor. Uzmanlar ise VR gözlük üzerindeki görüntüleri telefon ekranından anlık takip ederek danışanın performansını eş zamanlı izleyebiliyor.

Günlük Yaşam Becerileri Soyut Ortamda Kazanılıyor

Uygulamanın detaylarını paylaşan Uzman Fizyoterapist Emine Ece Bedir Ayar, sanal gerçekliği karma gerçekliğe entegre ederek denge problemlerini azalttıklarını belirtti. Ayar, klasik yöntemin hastanın ihtiyaçlarını belirlemede yol gösterici olduğunu, ancak riskli hareketlerin önce soyut alanda çalışıldığını ifade etti.

Emine Ece Bedir Ayar süreci şu örnekle açıkladı: “Mutfak alanına girmekte zorlanan bir hastamıza, önce sanal bir bıçakla sanal bir salatalığı doğratarak özgüven kazanmasını sağlıyoruz. Bu güveni kazandıktan sonra süreci gerçek mutfak ortamına ve günlük hayata entegre ediyoruz. Amacımız, eklem hareket açıklığını ve kas kuvvetini bu güvenli dijital köprüyle geliştirmek.”

Gaziantep’teki bu uygulama, rehabilitasyon süreçlerinde “oyunlaştırma” (gamification) ve “karma gerçeklik” teknolojilerinin kullanımının sadece bir lüks değil, tedavi başarısını artıran stratejik bir araç olduğunu kanıtlamaktadır. Fizik tedavide en büyük engel olan “motivasyon kaybı” ve “yaralanma korkusu”, VR teknolojisiyle aşılmaktadır. Kuveyt Fonu gibi uluslararası kaynakların bu tür teknolojik altyapılara yönlendirilmesi, Türkiye’nin engelsiz yaşam teknolojilerinde bölgesel bir merkez olma potansiyelini güçlendirmektedir. Özellikle nörolojik rehabilitasyon ve denge bozukluklarında hastanın görsel geri bildirim alarak sürece dahil olması, beyin plastisitesini hızlandıran bir unsurdur. Kamu eliyle sunulan bu dijital dönüşüm, sağlıkta fırsat eşitliği açısından da örnek teşkil etmektedir.