Dolar 18,6409
Euro 19,5817
Altın 1.069,27
BİST 4.827,04
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 16°C
Çok Bulutlu
İstanbul
16°C
Çok Bulutlu
Cum 17°C
Cts 19°C
Paz 16°C
Pts 13°C

Kısa çalışma istihdamı koruyor

Kısa çalışma istihdamı koruyor

23 Mayıs 2020 12:56

Kovid-19 pandemisi sebebiyle devlet, emekçilerin kısa çalışma tahsisatı alabilme koşullarını esnetti. Kısa çalışmaya müracaat eten patrona da emekçi çıkarmama koşulu getirerek istihdamı gözetmek ismine çok ehemmiyetli bir adım attı.

Koronavirüs sebebiyle bazı işyerleri kapatıldı, ekonomi küresel olarak yavaşladı, bundan kocamanlı küçüklü tüm iş yerleri etkilendi. Devlet, ekonominin çarklarının dönmesi için daha evvel güçe giren firmalara verilen kısa çalışma takviyesini, tüm firmaların kullanımına açtı. Böylece çalışanların fiyatlarının belli bir kısmı devletçe ödenmeye başladı. Natürel bu ödemenin birtakım koşulları var. Bunları ayrıntısına söyleyeceğiz. Ancak en ehemmiyetli koşul, kısa çalışma tahsisatından faydalanmak üzere müracaat eten firmaların emekçi çıkarmaması. Burada devlet, “Bu güç yarıyılı beraber dayanışma ile atlatacağız ve bu süreçte istihdamı gözeteceğiz” istemini ortaya koymuş oluyor. İşte sık sorulan suallere cevaplarla kısa çalışma tahsisatı…

Zorlayıcı neden

1- Kısa çalışma tahsisatı nedir? Neden lüzum dinlendi?

Kısa çalışma tahsisatı, kısa çalışma müracaatı yapılan işyerlerindeki emekçilere İŞKUR tarafından işsizlik sigortası fonundan ödenen paradır. Kovid 19 sebebiyle alınan önlemler çerçevesinde 16 Mart 2020 tarihinden itibaren bazı işyerleri kapatıldı. Bunun yanında kapatılmayan işyerlerinde de yapım eksildi. Patronların emekçilerine fiyat ödeyemez gidişata gelmemesi ismine koronavirüs pandemisi zorlayıcı neden olarak kabul edildi. İşyeri kapatılan ya da çalışma müddetleri eksilen patronların kısa çalışma uygulamasına müracaat etmesi sağlandı. Emekçiler için de kısa çalışma tahsisatı alabilme koşulları esnetildi. Bu sayede emekçilerin işlerini gözetmesi sağlandığı gibi patronların üzerinden de fiyat ödeme mükellefliği alınmış oldu. Kısa çalışmaya müracaat etilen işyerlerinde çalışan emekçilere de bu kapsamda kısa çalışma tahsisatı ödenmeye başlandı.

Üst hudut var

2 – Kısa çalışma tahsisatı meblağı nasıl hesaplanır?

Kısa çalışma tahsisatı emekçinin son 12 aydaki prime temel hasılatlarının başka bir deyişle brüt fiyatının ortalamasının yüzde 60’ıdır. Nisan ayında kısa çalışmaya gidilen bir işyerinde son 12 aydır minimum fiyatla çalışan bir emekçi için bu meblağ 1.580,6 TL. Diğer yandan kısa çalışma tahsisatında üst hudut mevzubahisi. 4.380,99 TL’nin üzerinde kısa çalışma tahsisatı ödenmez.

Koşullar değişti

3 – Şu andaki kısa çalışma tahsisatı koşulları, pandemi evvelinden değişik mi? Farklılıklar yapıldı mı?

Pandemi evvelindeki kısa çalışma tahsisatı alabilme koşulları ile şimdiki koşullar değişik. 7226 rakamlı Yasayla 30 Haziran 2020 tarihine kadar koronavirüs sebebiyle patronların kısa çalışmaya gidebileceği doğrultusunda karar 4447 rakamlı Yasaya ilave edildi. Bu madde ile son 120 gündür iş sözleşmesi bulunma koşulu 60 güne indirilirken, son 3 sene içerisinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olma koşulu da 450 güne indirildi. Bu sayede daha fazla emekçinin kısa çalışma tahsisatı alabilmesinin önü açıldı. Diğer yandan kısa çalışma yapılan işyerlerinde emekçi çıkartılması da menedildi. Kısa çalışma tahsisatlarının süratlice ödenebilmesi için de evvel uygunluk tespiti hariç olmak üzere müracaatların 60 gün içerisinde sonuçlandırılması karara bağlandı daha sonra uygunluk tespiti beklenmeksizin ödemeler yapılmaya başlandı.

Borçluya da takviye 

4 – SGK veya aidat borcu yapılandırması olan firmalar kısa çalışmadan faydalanıyor mu?

Kısa çalışma uygulamasından faydalanmak için SGK prim ya da aidat borcu bulunmama koşulu yok. Dolayısıyla SGK’ya prim borcu bulunan ya da aidat borcu yapılandırması olan patronlar da kısa çalışma uygulamasından faydalanabilirler.

Uzatılabilir

5 – Firmam kısa çalışmaya bu ay müracaat etti, haziranda bu sisteme geçilecek. Bu gidişatta, kaç ay devam edecek?

Koronavirüs sebebiyle basitleştirilmiş koşullarla kısa çalışma 30 Haziran’da sona erecek. Ancak bu tarihin 30 Aralık’a kadar uzatılması için yetki Cumhurbaşkanı’nda. Müddet uzatılmazsa son 60 gündür iş sözleşmesi devam eden ve son 3 sene içerisinde 450 gün işsizlik primi bulunan emekçiler 30 gün müddetle, son 120 gündür iş sözleşmesi bulunan ve son 3 sene içerisinde en az 600 gün primi bulunan emekçiler ise 90 gün müddetle kısa çalışma tahsisatı alabilirler. Müddet uzatılırsa 30 Aralık 2020 tarihine kadar kısa çalışma tahsisatı devam edebilir.

Kısa çalışma istihdamı koruyor | 23 Mayıs 2020

Ücret günü değişmez

6 – Biz işletme olarak ayın hep 1’inde ücret alırız. Devlet ücretimi 1’inde mi yatıracak?

Kısa çalışma tahsisatları bir sonraki ayın 5’inde ödeniyor. Mayıs ayına ait kısa çalışma tahsisatı 5 Haziran’da İŞKUR tarafından ödenecektir. Diğer yandan işyerinde faaliyet tamamen durmamış, çalışma müddetleri eksiltilmişse bu gidişatta patron emekçinin çalıştığı müddetle orantılı fiyatını sıradan ücret gününde ödemek durumundadır.

Emekçi onayı gerekmiyor

7 – Kısa çalışmaya katılmak istemezsem, bunun bir yaptırımı olur mu?

Kısa çalışmaya gidilen işyerlerinde emekçinin kısa çalışmaya katılmama hakkı mevzubahisi değildir. Patron kısa çalışmaya giderken emekçilerden onay almak vaziyetinde değildir. Dolayısıyla emekçinin kısa çalışma yapılan işyerinde çalışmaya devam etmesi ya da koronavirüs evvelki çalışma vakitleriyle çalışması olası değildir. Bu biçimde çalışmaya devam etmek isteyen ve işyerine gelen emekçinin iş sıhhati ve güvenliği ihtiyatlarını ihlal etmesi sebebiyle evvel kendisine ihtar yapılması ihtara karşın işyerine gelmeyi sürdürmesi halinde iş sözleşmesinin feshedilmesi mümkündür.

Emekli kapsam dışı

8 – Kısa çalışmadan kimler faydalanamıyor? Misalin emekli bir dostumuz var. O bu kapsama girmiyor mu?

Koronavirüs sebebiyle kısa çalışmaya gidilen işyerlerinde son 60 gündür iş sözleşmesi bulunmayan ve son 3 sene içerisinde en az 450 gün işsizlik sigortası primi ödenmemiş emekçilere kısa çalışma tahsisatı ödenmiyor. Bu gidişattaki şahıslar için nakdi fiyat yardımından faydalanılması olası. Diğer yandan fiyatlarından işsizlik sigortası primi kesilmeyen sosyal güvenlik takviye primine tabi olarak çalışan emeklilere de kısa çalışma tahsisatı ödenmiyor. Sosyal güvenlik takviye primi ile çalışan emekliler hem çalışıp hem emekli aylığını aldıkları için kısa çalışmaya gidilmiş ise fiyatlarını alamazlar ancak aylıkları ödenmeye devam edilir. Ayrıca part time çalışan ve ay içerisindeki prim günlerini 30’a bitirmeyen ya da tamamlarken işsizlik sigortasına prim ödemeyen şahıslar da kısa çalışma tahsisatı alamıyorlar.

450 gün prim koşulu

9 – İşe gireli 2 ay oldu. Beni de içeriyor mu, bunun bir süresi var mı?

Kısa çalışma tahsisatından faydalanmak için son 60 gündür bir iş sözleşmesine tabi olarak çalışma koşulu var. İşe gireli iki ay olmuş bir şahıs da bu kapsamda son 3 sene içerisinde en az 450 gün primi varsa kısa çalışma tahsisatı alabilir. Şayet ilk kere çalışmaya başlamışsa ne yazık ki kısa çalışma tahsisatı alamaz.

Kim, ne kadar alacak?

10 – Minimum fiyatlı, 5.000 ve 10.000 TL ücret alan bir çalışan ayrı ayrı ne kadar kısa çalışma fiyatı alıyor? Misalle anlatabilir miyiz?

Kısa çalışma tahsisatı son 12 ayda SGK’ya bildirilen prime temel hasılatların, yeniden son 12 ayda bildirilen gün rakamına ufalanması ile bulunan günlük vasati hasılata göre hesaplanır. Bu çerçevede son 12 ayda minimum fiyatla, 5.000 TL ve 10.000 TL ile çalışan bir bireyin kısa çalışma tahsisatı alttaki tablodaki gibidir. Ancak aylık kısa çalışma tahsisatı 4.380,99 TL’yi geçemediği için 10.000 TL ücretle çalışan bir bireye de 4.380,99 TL kısa çalışma tahsisatı ödenecektir.

ETİKETLER: ,