Otomotivde Yeşil Dönüşüm Finansman ve Veriyle Birlikte Ele Alınmalı

Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) ile 10 Kasım’da yayımlanan 2026–2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı gündemini değerlendiren İstanbul Ticaret Odası (İTO) 52. Komite Başkanı ve Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, otomotivde yeşil dönüşümün finansman, güvenilir veri ve insan kaynağıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Tedarikçiden dönüşüm bekleniyorsa yatırım yapabileceği koşulların da birlikte oluşturulması gerektiğini belirten Aşçı, Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre Türkiye otomotiv endüstrisinin 2025 yılında gerçekleştirdiği 41,5 milyar dolarlık ihracatın 30,1 milyar dolarlık kısmının, yani %72,5’inin Avrupa Birliği’ne yapıldığını hatırlatarak bu ticari bağın çevresel performans, maliyet ve tedarik güvenliğinin birlikte yönetilmesini zorunlu kıldığını ifade etti.

İşletmelerin yaşadığı finansal süreçler üzerinden örnek veren Saim Aşçı, bir tedarikçinin aynı anda ücret ödemek, stok tutmak, müşterisine vade tanımak ve makinesini yenilemek durumunda olduğunu dile getirdi. Bu işletmelerden enerji tüketimini azaltması ve ürün verisini izlenebilir hale getirmesi bekleniyorsa dönüşüm finansmanının işletme sermayesinden bağımsız düşünülemeyeceğini kaydeden Aşçı; kredi vadesinin yatırımın geri dönüşüne, geri ödeme planının ise işletmenin nakit akışına uygun olmasının ve uygun maliyetli kaynak, teknik destek ile öngörülebilir müşteri talebinin birlikte sunulmasının şart olduğunu belirtti. Aşçı, COP31’in uygulama odağının iş dünyasında somut yatırımlarla karşılık bulması gerektiğine ve uluslararası finansman hedeflerinin tek başına işletmeler için erişilebilir kaynak anlamına gelmediğine dikkat çekti.

1 Ocak 2026’da kesin uygulama dönemi başlayan Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) demir-çelik ve alüminyum dahil belirli sektörlerde seçili ürünleri kapsadığını hatırlatan Aşçı, karbon verisinin ticari güvenin bir parçası haline geldiğini söyledi. Her alıcının farklı formatta veri istemesinin özellikle küçük işletmelerde tekrarlanan bir maliyet yarattığını belirten Aşçı, meslek örgütleri, büyük alıcılar ve finans kuruluşlarının ortak veri alanları ve uyumlu takvimler üzerinde çalışması gerektiğini aktardı. COP31 Başkanlığı’nın elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’te %35’e çıkarma hedefini de değerlendiren Aşçı, elektrikli araç dönüşümünün temiz elektrik, şebeke yatırımları, mesleki yetkinlikler ile servis ve yedek parça ekosistemiyle tamamlanacağını ifade etti.

Döngüsel ekonominin güvenlikten ödün vermeden değer korumak anlamına geldiğini vurgulayan Saim Aşçı, teknik olarak uygun, güvenliği ve performansı doğrulanmış parçaların yeniden üretiminin kaynak kullanımını azaltmaya katkı sağlayabileceğini ancak bir ürünün ömrünü uzatmanın çevresel faydasının kullanım sırasındaki enerji tüketimiyle birlikte hesaplanması gerektiğini kaydetti. Antalya’daki COP31 zirvesinden beklentilerinin iklim hedefleri ile işletmenin yatırım kararı arasındaki mesafenin kısalması olduğunu dile getiren Aşçı, Türkiye’nin üretim gücünü geleceğe taşıyacak dönüşümün tedarik zincirindeki küçük işletmeye kadar ulaşması gerektiğini sözlerine ekledi.