16 Kasım 2026, 09:00:42
Dolar 50,3884
Euro 55,5630
Altın 6.271,27
BİST 11.842,82
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 15°C
Az Bulutlu
İstanbul
15°C
Az Bulutlu
Sal 16°C
Çar 19°C
Per 19°C
Cum 21°C

BM Afet Riski Finansmanı Platformu Kuruldu

BM Afet Riski Finansmanı Platformu Kuruldu
16 Kasım 2026 06:19

Birleşmiş Milletler, 2030 yılına kadar 75 milyon insanı ve geçim kaynaklarını iklim şokları ile doğal afetlere karşı korumak amacıyla 3 milyar doların üzerinde risk finansmanına erişim sağlamayı hedefleyen ortak bir platformu hayata geçirdi. Girişim, Türkiye’nin Antalya kentinde düzenlenen 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında Birleşmiş Milletler kuruluşları tarafından başlatıldı. Birleşmiş Milletler Afet Riski Finansmanı Platformu, altı Birleşmiş Milletler kuruluşunu bir araya getiriyor: Gıda ve Tarım Örgütü, Uluslararası Göç Örgütü, Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi, Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve Dünya Gıda Programı. Platform, afet müdahale finansmanını daha öngörülebilir hale getirmeyi, büyük krizler sırasında erken eylem için kaynak mevcudiyetini artırmayı ve mevcut kaynakları özel sektör desteğiyle birleştirerek harcanan her doların etkisini en üst düzeye çıkarmayı amaçlıyor. Kuruluşların uzmanlıklarını paylaşmalarına, verileri bir havuzda toplamalarına ve çözümleri koordine etmelerine olanak tanıyacak olan yapı, Birleşmiş Milletler’in önceden düzenlenmiş finansman kullanımını genişletecek.

Güçlü veriler ve öngörücü analizleri fonlamayla birleştiren platform, hükümetlerin ve kuruluşların erken uyarıları öngörücü eyleme dönüştürmesine yardımcı olarak afet öncesi, sırası ve sonrasındaki acil durum müdahalelerini güçlendirecek. Kuruluşlar arası iş birliği fonların daha verimli kullanılmasını sağlarken kırılgan toplulukların gelecekteki şoklara karşı dayanıklılığını da artıracak. Finansman ölçeği büyüdükçe maliyetlerin düşürülmesinde sigorta sektörü ve finans piyasalarıyla kurulacak etkileşim kilit rol oynayacak. Tüm kuruluşların programatik ve operasyonel bağımsızlıklarını koruyarak tam katılım sağlamasına imkân tanıyan girişim şimdiden ilk sonuçlarını vermeye başladı; Dünya Gıda Programı’nın uzman sigorta ekiplerinin desteğiyle Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu, öngörücü eylem programları için finansal güvenlik ağı oluşturan sigorta poliçelerini devreye aldı. Önceden düzenlenmiş finansmanın küresel insani yardım finansmanının halen %2’sinden azını oluşturduğu ve ihtiyaç duyulan ölçeğin çok gerisinde kaldığı belirtilirken, platform üyelerinin uzmanlık ve kaynaklarını birleştirerek bu açığı kapatmaya katkı sunacağı kaydedildi.

Platformun lansmanına ilişkin değerlendirmede bulunan Gıda ve Tarım Örgütü Başekonomisti Máximo Torero Cullen, krizlerin giderek daha bağlantılı ve sık hale geldiği bir dönemde riskleri önceden tahmin etmek ve krizler tırmanmadan harekete geçmek için güçlü verilere, ileri analitiğe ve öngörücü kapasitelere yatırım yapılması gerektiğini belirtti. Güçlü ortaklıklar sayesinde son on yılda öngörülen şoklardan önce milyonlarca kırılgan kırsal kesim insanına öngörücü eylemlerle destek olabildiklerini ifade eden Cullen, platformun insani krizleri önlemek, dayanıklılık oluşturmak, hayatları ve geçim kaynaklarını kurtarmak amacıyla ortak uzmanlığı ve mevcut yatırımları bir araya getirme fırsatı sunduğunu vurguladı. Uluslararası Göç Örgütü İnsani Müdahale ve İyileştirme Departmanı Direktörü Maria Moita ise afetler vurduğunda ailelerin evlerini, geçim kaynaklarını ve inşa ettikleri her şeyi kaybedebildiğini, ancak bu risklerin birçoğunun önceden tahmin edilebildiğini ve erken harekete geçmenin zorunlu yerinden edilme riskini azaltabildiğini söyledi. Platform aracılığıyla uzmanlıklarını daha öngörülebilir finansmanla birleştirerek erken uyarıları eyleme dönüştürebileceklerini ve en yüksek risk altındaki kesimleri daha iyi koruyabileceklerini dile getirdi.

Birleşmiş Milletler İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi Finansman ve Erişim Direktörü Lisa Doughten, afetlerin giderek daha öngörülebilir hale gelmesine rağmen öncesinde harekete geçmek için gereken finansmanın yavaş ve parçalı kaldığını belirterek, platformun krizler büyümeden önce ölçekli biçimde devreye alınan önceden düzenlenmiş finansmanın kırılgan toplulukları koruma ve insani etkileri azaltma konusunda doğru yaklaşım olduğuna dair inançlarını yansıttığını ifade etti. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu İklim ve Çevre Küresel Uygulama Direktörü Gernot Laganda, güçlü bir hava tahmininin sel, fırtına veya sıcak hava dalgası çocukları riske atmadan günler hatta bazen haftalar önce harekete geçme imkânı tanıdığını ve bu değerli günlerin güvenli suya erişim, temel sağlık ve beslenme malzemelerinin hazır bulundurulması ve ailelerin güvenli bölgelere ulaşabilmesi anlamına geldiğini kaydetti. Sigortanın, tek bir yılda birden fazla afetin aynı anda yaşandığı dönemlerde dahi bu uyarılar doğrultusunda harekete geçmek için gereken paranın hazır bulunmasını güvence altına aldığını belirten Laganda, platform sayesinde çok daha fazla çocuğu koruyabileceklerini aktardı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Operasyonlardan Sorumlu Yüksek Komiser Yardımcısı Antón Leis García, halihazırda iklim krizinin ön saflarında yer alan milyonlarca mülteci için erken harekete geçmenin hayat kurtardığını, geçim kaynaklarını koruduğunu ve daha fazla yerinden edilmeyi önlediğini vurgulayarak platformun afetler vurmadan önce finansmanın hazır olmasını sağlamak adına tek bir Birleşmiş Milletler olarak hareket etme yolunda önemli bir adım olduğunu dile getirdi. Dünya Gıda Programı Ortaklıklar ve İnovasyondan Sorumlu İcra Direktör Yardımcısı Rania Dagash ise öngörücü eylem, sigorta ve acil durum fonlarının gıda güvencesi olmayan milyonlarca insanın sel, kuraklık ve fırtına etkilerini azaltmasına ve afet sonrası daha hızlı toparlanmasına yardımcı olduğunu ifade etti. Birleşmiş Milletler’in en büyük önceden düzenlenmiş finansman kullanıcısı olarak Dünya Gıda Programı’nın bu yıl 50’den fazla ülkede 9,6 milyona kadar insanı korumak amacıyla yaklaşık 211 milyon ABD doları tutarında önceden düzenlenmiş finansman sağlanmasına yardımcı olduğunu belirten Dagash, Birleşmiş Milletler sistemi genelindeki iş birliğinin finansmanın doğru zamanda, doğru yere ve daha düşük maliyetle ulaşmasını sağlayacağını sözlerine ekledi.