Gülnur Özfer Görgün, Voleybolun Hafızasını Geleceğe Taşıyor

AXA Sigorta ile Voleybolun Unutulmazları Derneği (VUD), Türk voleybolunun geçmişini geleceğe taşıyacak önemli bir iş birliğine imza attı. Voleybolun Unutulmazları Derneği – VUD Kurucu Başkanı Gülnur Özfer Görgün ile gerçekleştirdiğimiz röportajda, bu anlamlı projenin detaylarını, hedeflerini ve voleybolun Türkiye’deki yükselişini konuştuk.

AXA ile İş Birliğinin Hikayesi

AXA Sigorta ile bu değerli projeye nasıl başladınız? İlk temas ve sürecin gelişimi nasıl oldu?

AXA Türkiye, 2018 yılından beri Türk voleybolunu destekleyen, sporun yanı sıra toplumsal fayda, dayanışma, çevre bilinci, insanlar için değerli olanı koruyan, gelecek kuşaklara bir şeyler bırakmayı ilke edinen, yıllara yaydığı enerjisiyle elini taşın altına koyan, başladığı işin kalıcı ve sürdürülebilir olmasını hedefleyen, bugüne kadar yaptıklarını beğeni ve takdirle takip ettiğim çok önemli bir kurum.

25 Mayıs 2019 tarihinde, Voleybolun Unutulmazları Ansiklopedisi ve bununla bağlantılı olarak İstanbul Burhan Felek Voleybol Salonu’nda gerçekleştirdiğimiz, 60 yıllık jenerasyonların yani voleybol tarihimizin birbirinden değerli 712 efsane isminin bir araya geldiği Büyük Buluşma organizasyonunu izlemeye AXA Türkiye CEO’su Sayın Yavuz Ölken de gelmiş ve bizzat kendi gözleriyle o vefa ve nostalji kokan ortamı “biz”lerle birlikte hissetmişti. Keza, AXA Sigorta olarak o dönem verdikleri katkının yanı sıra Sayın Ölken’in ansiklopedimizi edinmiş olması, hafıza notlarımda gayet net yer alıyor.

İlk temas ve sürecin gelişimini anlatmadan önce, biraz Voleybolun Unutulmazları Derneği hakkında bilgi vermem yerinde olur diye düşünüyorum. Çünkü o zaman AXA ve VUD’un birçok konuda birbiriyle nasıl örtüştüğünü daha iyi anlatabilirim.

Voleybolun Unutulmazları Derneği, 2023 yılında kuruldu. Ortaya çıkış nedeni, içimizde hissettiğimiz derin bir sızı: 6 Şubat 2023 depreminde yitirdiğimiz 56 voleybolcu kardeşimiz… Voleybol olarak çok güçlü olsak da böyle zor zamanlarda birbirimize daha çok sarılmalı, voleybolumuzun aktif birleştirici bir STK’sı olmalıydık dedik ve harekete geçtik.

Voleybolun kişiliğimize, kimliğimize, sosyal statümüze kattıklarını geri ödeme, yani vefa borcumuzu ödeme zamanı geldiğine inanıyoruz ve bunun için bir aradayız. Fikir üreten, elit, kendi alanında uzman, deneyimli, heyecanlı, istekli ve bir şeyler yapmak isteyen, bu parkelerden geçmiş bir grup voleybolcu…

Amacımız; voleybol ailesi içindeki farklı jenerasyonlar arasında köprü olmak, iletişim, yardımlaşma, dayanışma, sosyalleşme, toplumsal faydanın yanı sıra voleybol kültürünü geliştirmek, voleybol ailesine değer katan projeler yaratmak ve elbette ki Spor Araştırmaları Merkezi (SAM) ve Dijital Voleybol Müzesi‘ni hayata geçirmek, gelişmesini sağlamak ve gelecek nesillere miras olarak bırakmak.

VUD olarak yaptığımız tüm çalışmaları sosyal sorumluluk bilinciyle, takım ruhuyla, gönüllü olarak gerçekleştiriyoruz…

• Depremle Unutmadıklarımız “Voleybolun Unutulmaz Evlatları” adlı ansiklopedi ve bununla bağlantılı olarak planladığımız bir dizi etkinlik,
• Dijital arşivimizi zenginleştirmek, daha kalıcı kılmak için yaptığımız yayınlar,
• Voleybolun bizlerin yaşamına kattıklarını gençlere aktarmak, hem mesleki hem sportif yaşamda başarı yakalamış rol model kişilikleri gençlerle, ebeveynlerle buluşturmak için üniversite ve ortaöğretim kurumlarında düzenlediğimiz VUD Konferansları, “Neden Voleybol?” temalı etkinlikler,
• İçinden voleybol geçen illerde ilkini geçen yıl Eskişehir’de gerçekleştirdiğimiz ve ikincisini bu yıl İzmir Çeşme’de planladığımız VUD Hatıra Ormanı,
• VUD Kitaplıkları…

Bunlar, yaptığımız şeylerden yalnızca birkaçı.

Bunun dışında, hepimizi bir araya getiren, tıpkı yıllar öncesindeki gibi deplasman tadında organizasyonlar, milli takım maçları, balo ve diğer etkinliklerimiz…

• Voleybolun Unutulmazları hikayesini bir belgesel/film olarak geleceğe aktarmak,
• Geçmişe yönelik araştırma yaparken yokluğunu çok derinden hissettiğimiz arşiv eksikliği ve başvuru kaynağı bulmadaki zorluklar nedeniyle Spor Araştırmaları Merkezi ve Dijital Voleybol Müzesi‘ni hayata geçirmek…

Bugüne kadar yanımızda hiçbir kurumsal güç olmadan belki birçok şeyi başardık, ancak sesimiz çok cılız çıktı. Gitmeyi hayal ettiğimiz yolda, bizimle benzer ilkeleri hedefleyen, takım oyununu bilen, insanlar için değerli olanı koruyan, gelecek kuşaklara bir şeyler bırakmayı ilke edinen AXA Türkiye’nin varlığı ve elbette ki Sayın Yavuz Ölken’in bakış açısı bizim için çok önemliydi.

2024’ün son günlerinde kendisiyle karşılıklı olarak görüşme imkânı bulduk. VUD olarak yaptığımız çalışmalardan ve gerçekleştirmek istediğimiz projelerden söz ettik. İlgiyle dinledi, bizden haberdar olduğunu, çalışmalarımızı beğeniyle takip ettiğini ifade etti. En çok dikkatimi çeken ve en güzeli de, Voleybolun Unutulmazları Ansiklopedisi‘nin odasındaki kitaplıkta yerini çoktan almış olmasıydı. Kendisi de eski bir voleybolcu olarak hemen derneğimize üye oldu, AXA ve VUD olarak “Değerler Ortaklığı” yapabileceğimizi, birlikte pek çok projede yol alabileceğimizi söyledi. Onun bu yaklaşımı, koştuğumuz bu yolda bizim için çok ama çok önemliydi.

Daha sonra AXA ekibiyle, yani AXAdaşlarımızla, birçok Zoom görüşmesi yaparak proje ve çalışmalar üzerine konuştuk. 25 Haziran 2025 tarihinde de, sizin de bildiğiniz gibi, AXA & VUD Değerler Ortaklığı Lansmanı‘nda bunu basın ve medya ile paylaştık.

Dijital Ansiklopedinin Türk Voleyboluna Katkıları

AXA Sigorta desteğiyle dijitalleştirilen ‘Voleybolun Unutulmazları’ ansiklopedisi sizce Türk voleybolunun hafızasına ve yeni nesillere en çok hangi yönüyle katkı sağlayacak?

Voleybolun Unutulmazları çalışmasını yaparken, voleyboldan geçmiş jenerasyonların yaşam hikayelerini öğrendiğimde çok etkilendim. Voleybolun içinde bu denli elit, kaliteli, nitelikli bir kitlenin varlığı bana “iyi ki bu ailenin bir parçasıyım” dedirtti. Eğitim-Spor-Meslek üçlüsünün bir arada pek ala yürüyebileceğini gördüm. Voleybolun bugün geldiği bu noktada geçmiş jenerasyonların çok büyük emeği vardı. Hiçbir şey yoktan var olmaz ve geçmişimize baktığımızda her gelenin üstüne bir tuğla koyduğunu net bir şekilde görebilirsiniz.

Voleybolun Unutulmazları Ansiklopedisi, voleybola bir vefa, bir saygı, bir minnet. 4,5 yıllık gönüllü ve bilabedel bir çalışma. 5 cilt, 2218 sayfa, 18,7 kg, 10 binden fazla görsel, 1905-1965 doğumlu 712 voleybol insanının hikayesi… Voleyboldan gelmiş geçmiş, emek vermiş nesillerin unutulmaması, geleceğe aktarılması adına yapılan, hep birlikte sosyal medya ortamında eşi benzeri olmayan bir tür arşiv çalışması. Bu eseri, hayalim olan Spor Araştırmaları Merkezi ve Dijital Voleybol Müzesi‘nin ilk tuğlası olsun diye bağışladım.

2020-2021 yılları arasında, yani pandemi döneminde, bu çalışmayı değerli bulan, önemseyen bir grup voleybol arkadaşımla birlikte, yanımızda/arkamızda tek bir kurumsal güç olmadan, tam bir takım ruhu ve muhteşem bir kararlılıkla Voleybolun Unutulmazları Biz Takımı Ansiklopedisi‘ni tam 509 kütüphaneye bağışladık ve oralarda kalıcı olmasını sağladık. Ansiklopedimiz şu anda Türkiye’nin her ilinde… Üniversite, okul, halk kütüphanelerinde…

Ve büyük bir gururla söyleyebilirim ki; dünyanın ilk sırasında yer alan British Library, Library of Congress, Çin, Rusya, Japonya, Fransa milli kütüphanelerinin yanı sıra Harvard, Yale, Stanford gibi dünyanın en seçkin üniversitelerinin koleksiyonlarında… Her yayının kolay ulaşamayacağı bir şeyi başardık hep birlikte… Artık eserimiz uluslararası bir kimlik ve statü sahibi.

Voleybolun Unutulmazları Ansiklopedisi, voleybol tarihinde geçmişin tozlu sayfalarına gömülmüş kişileri, dönemleri aydınlığa çıkartması açısından çok önemli bir referans kaynağı. Ayrıca bu eser sadece voleybol yaşam özgeçmişleri değil, aynı zamanda sosyal, toplumsal değişimleri, yaşam biçimlerini, dönem fotoğrafları ve anılarıyla unutulmaz kılan bir eser. Bu ansiklopediden yararlanarak farklı alt başlıklarda pek çok proje, sergi vb. çalışma yapılabilir.

Ansiklopedinin 509 kütüphanede yer alması önemli ancak daha geniş kitlelere, gençlere ulaşabilmek adına, spor tarihçilerine, spor araştırmacılarına, akademisyenlere, basına, federasyonlara bir referans ve esin kaynağı olması açısından ansiklopedinin dijital versiyonunun çok yararlı olacağı düşüncesindeyim. Bunun dışında devamlılık ve sürdürülebilir olması da hedeflenen diğer noktalar.

Gelecek Projeler: Müze ve Anadolu’ya Yayılım

Bu iş birliği kapsamında önümüzdeki dönemde voleybol tarihine sahip çıkmak veya gençlere ilham vermek adına planladığınız yeni projeler, hayalleriniz var mı?

Aslında bu soruyu yukarıda yanıtlamaya çalıştım. Ben bu ansiklopediyi, hayalim olan Spor Araştırmaları Merkezi ve Dijital Voleybol Müzesi‘nin ilk tuğlası olsun diye şartlı olarak bağışladım. Bu çalışmayı yaparken ciddi bir kaynak sıkıntısı çektim ve birçok öğrencinin, akademisyenin, spor tarihçisinin de aynı sorunu yaşadığından hiç şüphem yok. Bu müze hayali gerçekleştiğinde, Türk spor ve Türk voleybol tarihi için gerçekten bir şeyler yapmış ve geleceğe kalıcı izler bırakmış olacağız.

Ayrıca derneğimizde başlattığımız konferans ve etkinlikleri, özellikle Anadolu’daki gençlerle buluşturmak, onlara voleybol sevgisinin dışında, yapılan her işte takım dayanışmasının önemini, birlikte başarmanın coşkusunu, “Ben”i “Biz” yapan değerleri, voleybolun fair-play özelliğini, onlara rol model olabilecek kişilikleri tanıtmayı, başarı öykülerini anlatmayı ve “biz yaptık”, “sen de başarabilirsin” demeyi istiyoruz.

Buna benzer ansiklopedi çalışmasının, içinde voleybol geçen illerde, yörelerde yapılması, en çok da Anadolu’ya yayılması. Her kentin, her spor kulübünün geçmişe yönelik bir araştırma seferberliğine girerek kendi spor tarihlerine, geçmişteki kişilere, kurumlara da sahip çıkmaları hayallerimiz arasında… Buna da öncülük edebiliyorsak ne mutlu bize!

Türk Voleybolunun Bugünü ve Sürdürülebilir Başarı

Türkiye’de voleybolun bugün geldiği noktayı nasıl görüyorsunuz? Bu başarının sürdürülebilir olması için neler yapılmalı?

Türk voleybolunun geldiği noktayı gerçekten çok büyük bir gururla izliyorum ve ellerim patlarcasına alkışlıyorum. Özellikle kızlarımızın dünya voleybol devlerinin arasında en üst sıralarda yer alması muhteşem bir başarı. Eski bir voleybolcu ve Türk kadını olarak, ülkemizin aydınlık ve modern yüzleri olarak bizi temsil eden Kadın Voleybol Milli Takımımızı, teknik ekibi, yöneticilerini ve elbette ki destek veren tüm sponsorları gönülden kutluyorum.

17.000 kişiyle izlediğim Brezilya maçında o muhteşem seyirci, o muhteşem atmosfer, sadece salonda değil dev ekranlarda, evde TV başında kalpleri kızlarımızla atan milyonlar… Onlar hepimizi birleştirdiler, aynı hedef için bütünleşmemizi sağladılar.

Erkek takımımıza da çok inanıyorum. İlerisi için umut veren çok genç bir kadro. Onlardan da iyi sinyaller gelecek, sadece biraz daha özgüvene, güçlerine ve yapabileceklerine daha çok inanmaları gerekiyor. Ve daha çok kilometreye, o platformda daha uzun süre kalmalarına ihtiyaçları var.

Kızlar ve erkekler arasındaki en belirgin fark ne derseniz; kızlar 2003’te başlayan ivme ile üst üste koyarak bugüne geldi. Erkeklerde de buna ve bu süreçlere ihtiyaç var, biraz sabır…

Başarının sürdürülebilir olması için Anadolu, Anadolu demek istiyorum. Özellikle de okul taramaları. Sadece şehir merkezleri değil, ücra köşelerde de voleybol için fırsatları olmayan gençlere ulaşmak lazım. 85 milyonluk Türkiye’nin %15’ini oluşturan gençlerden, hem kızlarda hem de erkeklerde doğru tarama, araştırma, çalışma ve yönlendirmeyle gerçek bir voleybol nesli çıkacağını düşünüyorum.

Ayrıca şunu da eklemek isterim ki, voleybol gerçekten kurallarıyla ve sistematiğiyle zor izlenen, zor öğrenilen bir spordur. Potaya bastığında, kaleye golü attığında tüm tribün sevinebilir ancak voleybolda yere düşen sert bir smaçtan sonra bağıran, ancak file olduğunu fark edemeyen bir kitle hakemi ıslıklayabilir. Voleybol ülkesi olmak için ben seyircinin de voleybolu bilerek izlemesinden yanayım. Burada TV, yayıncı kuruluşlar, spiker ve yorumculara da çok iş düşüyor.

Genç Kızların Voleybola Kazandırılması

Kadın voleybolunun dünyadaki yükselişi herkesin malumu; sizce daha fazla genç kızın voleybola başlaması ve sporda kalıcı olması için en kritik adımlar neler?

Aslında herkes; ya piknikte, ya okulda, ya sokakta, ya kumda, ya da mahallede voleybol topuna değmiştir. Voleybol oynamak için sadece bir ip ve bir top yeterlidir. Bazen ipe bile gerek yoktur çünkü yuvarlak olur oynarsınız voleybolu…

Voleybol, tüm takım sporlarının aksine “Biz” duygusunu barındırır içinde. Futbolda iyi çalım yaparsınız, gidip golü atarsınız, tüm stat sadece sizi alkışlar. Basketbolda kıvrak driplingler yaparsınız, gider potaya basarsınız, tüm tribün sadece sizi alkışlar. Keza sutopu, hentbol, beysbol ve diğer takım sporlarında da durum aynıdır. Çünkü onlarda topu tutmak, topu durdurmak mümkündür.

Bir tek voleybolda bu yoktur. Topu durduramazsınız; size bilmem kaç km hızla gelen topu hiç durdurmadan arkadaşınızın bulunduğu yöne doğru bir şekilde aktarmak zorundasınızdır. Yardımlaşma bizde esastır, bencilliğe yer yoktur.

Dünyanın en büyük smaçörü olsanız… Vargas da olsanız, Neslihan Demir de olsanız fark etmez… Bir arkadaşınız topu havaya kaldırmıyorsa, müdafaadan topu çıkarmıyorsa siz bir hiçsiniz. Tek başınıza bir şey yapma şansınız yoktur. Çünkü iki kez topa değemezsiniz.

Biz mutlaka ortaya toplaşıp bir sayı sevincini birlikte yaşarız, koşar gider o müdafaayı yapana sarılırız, birlikte seviniriz, birlikte kutlarız zaferimizi… Tek kişinin değildir o zafer, birden fazla kişinin emeği, alın teri vardır…

Takım olmayı, birlikte sevinip birlikte üzülmeyi, disiplini, dakikliği, çok kısa bir sürede doğru karar verme yetisini, pratik olmayı, zararlı alışkanlıklardan korunmayı, özgüveni, bir topluluk önünde temsil yeteneğini voleybol öğretir bizlere…

İşte tam da bu nedenle “voleybolun bir felsefesini” ve iç yapısında barındırdığı değerleri çocuklara, gençlere aktarabiliyorsak, bu sporu sevdiriyorsak, daha çok çocuğun kalıcı olmasını sağlayabiliriz.

Teşekkürlerimle…