11. Yargı Paketi, Resmî Gazete’de Yayımlandı

İcra takiplerinde en büyük sorunlardan biri olan ihaleyi kötü niyetle durdurma eylemleri bu paketle yasal bir baraja takılmaktadır. Teklifin birinci maddesine göre; ihalenin feshini talep edenlerin yatırması gereken nispi harç ve ihale bedelinin %5’i oranındaki teminat artık davanın ön şartıdır. Eğer bu bedeller eksik yatırılırsa, mahkeme davacıya yalnızca bir kez olmak üzere 2 haftalık kesin süre verecektir. Bu süre sonunda eksiklik tamamlanmazsa, mahkeme başka hiçbir inceleme yapmadan talebi usulden ve kesin olarak reddedecektir. Bu düzenleme, alacaklıların alacağına kavuşmasını hızlandırırken borçlunun faiz yükünü azaltmayı amaçlamaktadır. Uygulamada, dosyayla ilgisi olmayan kişilerin ihalenin feshini talep ederek süreci sürüncemede bıraktığı gözlemlenmiş; bu yeni madde ile alacaklının alacağına kavuşması, borçlunun ise haksız faiz yükünden kurtulması garanti altına alınmıştır.

Borçlunun aciz halindeyken yaptığı bağışlamaların iptal süresi, hukuki belirlilik adına 1 yıla indirilmiştir. Ancak aile bireyleri ve yakın hısımlar (altsoy, üstsoy ve 3. dereceye kadar hısımlar) arasındaki şüpheli mal kaçırmalar daha sıkı denetlenecektir. Bu kişiler arasındaki devirler, gerçek değerinde yapıldığı banka kayıtlarıyla ispatlanmadığı müddetçe bağışlama kabul edilerek iptal edilebilecektir. Borçlunun malvarlığını alacaklılardan kaçırma kastı, akrabalık bağları üzerinden karine olarak kabul edilmekte ve ispat yükü borçluya bırakılmaktadır. Bu sayede “borçtan mal kaçırma” eylemlerine karşı alacaklıların hukuki koruması tahkim edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda avukatların disiplin rejimi baştan sona revize edilmiştir. Savunma hakkına zarar veren veya meslek vakarına aykırı hareket eden avukatlar için uygulanacak yaptırımlar (uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma) artık kanunda somut fiillere bağlanmıştır. Bir avukatın müvekkiline karşı özen yükümlülüğünü ihlal etmesi veya mahkeme huzurunda meslek onuruyla bağdaşmayan tutumlar sergilemesi durumunda hangi cezanın verileceği yoruma yer bırakmayacak şekilde netleştirilmiştir. Bu düzenleme, baroların disiplin süreçlerindeki belirsizliği ortadan kaldırırken savunma makamının ciddiyetini korumayı amaçlamaktadır. Ayrıca disiplin soruşturmalarının makul sürede tamamlanması ve ilgililerin karara itiraz süreçleri de anayasal haklar çerçevesinde yeniden tanımlanmıştır.

Trafikte can güvenliğini hiçe sayan makas atma, yol kesme ve tehlikeli araç kullanma eylemlerine yönelik cezai yaptırımlar ciddi oranda artırılmıştır. TCK 179. maddede yapılan değişiklikle, bu suçlar artık sadece para cezasıyla geçiştirilemeyecek; hapis cezası alt sınırları caydırıcılık sağlamak üzere yükseltilmektedir. Ulaşım araçlarını birer silah gibi kullanarak toplumun huzurunu bozan sürücüler için “yatarı olan” bir hapis süreci başlamış olacaktır. Özellikle trafik yoğunluğunun arttığı büyükşehirlerde makas atan ve diğer sürücülerin canına kast eden faillerin, denetimli serbestlikteki yeni 1/5 kuralı ile birleşen hapis cezası, sokaklarda adaletin hissedilmesini sağlayacaktır. Amacı, karayollarındaki terörü bitirerek kamu güvenliğini sağlamaktır.Meskun Mahalde Silah Kullanımı (Madde 13)

Düğün, nişan ve asker uğurlaması gibi toplu etkinliklerde havaya ateş açanlara (maganda kurşunu) yönelik cezalar ağırlaştırılmıştır. TCK 170. madde kapsamında genel güvenliği kasten tehlikeye sokan bu fiillere yönelik hapis cezası riskinin artırılmasıyla, “yorgun mermi” vakalarının ve masum can kayıplarının önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Silahın meskun mahalde kullanılmasının yarattığı toplumsal infial, ceza tayininde temel kriter olacaktır. Artık “bir şey olmaz” denilerek havaya sıkılan her merminin ağır bir hapis karşılığı olacağı yasal güvenceye alınmıştır.

Dijital dolandırıcılık vakalarında çalınan paranın izini sürmek ve başka hesaplara aktarılmasını önlemek için adli makamlara anlık hesap dondurma yetkisi verilmektedir. Şüpheli banka hesapları, yargı kararıyla saniyeler içinde bloke edilebilecek, böylece paranın kripto varlıklara veya yurt dışına kaçırılması engellenecektir. Ayrıca ödeme hizmetlerinde kimlik doğrulamanın biyometrik yöntemlerle veya elektronik kimlik doğrulama kabiliyetini haiz belgelerle yapılması yasal bir zorunluluk haline getirilmektedir (Madde 36). Bu düzenleme, kart kopyalama ve sahte kimlikle yapılan nitelikli işlemleri minimize edecektir. Soruşturma aşamasında bankaların ve teknoloji şirketlerinin adli birimlerle bilgi paylaşımı süresi de hızlandırılmaktadır.Açık Hatlarla Mücadele: Operatörlere Ağır Cezalar

Suç şebekelerinin gizlenme yöntemi olan “açık hatlar” (başkası adına habersiz açılan hatlar) için GSM işletmecilerine ağır sorumluluklar yüklenmiştir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), usulsüz hatları doğrudan kapatma yetkisine sahip kılınırken; bu kuralları ihlal eden işletmecilere her bir usulsüz abonelik için 20.000 TL idari para cezası kesilecektir. Yabancı uyruklu kişilerin hatlarının takibi ve kayıt güncelliği artık devletin sıkı denetimine tabi olacaktır. Bu düzenleme ile terör ve dolandırıcılık şebekelerinin iletişim altyapısını kullanarak izlerini kaybettirmeleri engellenecektir.

Cezasızlık algısını yıkmak için denetimli serbestlik sistemi kökten değiştirilmiştir. Hükümlülerin denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için toplam cezalarının en az beşte birini (1/5) mutlaka ceza infaz kurumunda geçirmesi şartı getirilmiştir. Bu kural, kısa süreli hapis cezası alanların hiç hapis yatmadan tahliye olması dönemini kapatmaktadır. Denetimli serbestlik süresi ise hiçbir koşulda 3 yılı geçemeyecektir. Amacı, her suçun mutlaka kapalı cezaevi karşılığının olmasını sağlamak ve suç işleme iradesi olan kişilere “nasıl olsa yatmam” deme şansı bırakmamaktır. Düzenleme ile ceza adaletinin kamu vicdanındaki yarası sarılmaktadır.COVID-19 İzinlileri ve Geçici Madde 10

Pandemi döneminde izne ayrılan binlerce hükümlüyü ilgilendiren düzenlemeye göre; 31 Temmuz 2023 itibarıyla izinli olanlardan dışarıda bulunduğu sürede kasten suç işlemeyenlerin bu süreleri infaz edilmiş sayılacaktır. Ancak izin süresinde kasten bir suç işlediği kesinleşen hükümlüler, sağlanan tüm avantajları kaybedecek ve kalan cezalarını çekmek üzere derhal kapalı ceza infaz kurumuna iade edileceklerdir. Geçici maddelerle düzenlenen bu durum, izinli olan ancak suça meyilli kişilerin topluma verebileceği zararları minimize etmeyi amaçlar. Takip süreci dosya üzerinden ivedilikle sonuçlandırılacaktır.Yeni İyi Hal Puanlama Sistemi ve Tahliye

Hükümlülerin tahliye olması artık sadece takvim gününe bağlı olmayacaktır. İdare ve gözlem kurulları hükümlüleri her 6 ayda bir; disiplin durumu, eğitim faaliyetlerine katılımı, kütüphane kullanımı, suçtan pişmanlık duyup duymadığı ve mağdurun haklarını gözetme durumu üzerinden puanlayacaktır. Eşik puanı geçemeyen mahkumlar, yasal süreleri dolsa dahi denetimli serbestlik hakkı kazanamayacak ve infaz süreci kapalıda devam edecektir. Bu sistemle cezaevlerinin sadece bir barınma yeri değil, hükümlünün rehabilite edildiği bir sınıflandırma merkezi olması hedeflenmektedir.