2023 Küresel Borç Durumu ve Ekonomik Etkiler

Küresel Borç Durumu

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan son “Küresel Borç Monitörü” raporuna göre, dünya genelindeki toplam borç miktarı 2023 yılının üçüncü çeyreğinde 323 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde 302,4 trilyon dolar olarak kaydedilmişti. Küresel borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı ise yaklaşık yüzde 326 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, COVID-19 pandemisinin zirve yaptığı dönemdeki seviyelerden 30 puan daha düşük bir durum sergiliyor.

Ülkelerin Borç Eğilimleri

Raporda yer alan verilere göre, Türkiye ve Yunanistan gibi ülkeler, toplam borç oranlarında kayda değer bir düşüş yaşadı. Öte yandan, Macaristan, İrlanda, Nijerya, İsveç ve Brezilya gibi ülkelerin 2024’ün ilk üç çeyreğinde en büyük borç artışlarını kaydetmesi bekleniyor. Yunanistan, Pakistan, Türkiye ve Japonya, kamu borcunun GSYH’ye oranlarında bu dönemde en belirgin düşüşü gerçekleştiren ülkeler arasında yer aldı.

Küresel Kamu Borcu ve İklim Harcamaları

İklim harcamalarının küresel kamu borcunu artırabileceği tahmin ediliyor. 2024 yılı sonunda küresel borcun, bir önceki yıla göre yaklaşık 8 trilyon dolarlık bir artışla 320 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor. 2025 ve sonrasında ise kamu borçlanmalarının bu artışı hızlandıracağı düşünülüyor. Şu anda 95 trilyon dolar civarında olan küresel kamu borcu seviyesinin, 2028 yılına kadar 130 trilyon dolara yaklaşacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, net sıfır hedefleri ve ulusal iklim taahhütleri doğrultusunda yapılması gereken iklimle ilgili harcamaların, borç seviyelerini daha da yükseltebileceği belirtiliyor. Böyle bir senaryo altında, küresel kamu borcunun 2028 yılına kadar 170 trilyon dolara ulaşma olasılığı da gündeme geliyor.

Ticaret Gerginlikleri ve Ekonomik Etkiler

Ticaret gerginliklerinin büyüme beklentilerini zayıflatabileceği uyarısı yapılıyor. Sektörler bazında yapılan incelemelerde, hanehalkına ait borçların 2023 yılının üçüncü çeyreğinde 61,6 trilyon dolar, finansal olmayan şirketlere ait borçların 93,4 trilyon dolar, kamuya ait borçların 95,4 trilyon dolar ve finansal şirketlere ait borçların 72,5 trilyon dolar olarak hesaplandığı görülüyor. Türkiye özelinde, borçların GSYH’ye oranlarına bakıldığında, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde hanehalkına ait borçların yüzde 11,7’den yüzde 9,9’a, finansal olmayan şirketlere ait borçların yüzde 50,2’den yüzde 40,7’ye, kamuya ait borçların yüzde 32,5’ten yüzde 28,1’e ve bankalar gibi finansal şirketlere ait borçların yüzde 19,1’den yüzde 16,5’e gerilediği dikkate değer.

Raporda, artan jeoekonomik parçalanma çağında genişleyici mali politikalar izlemenin zorluğuna dikkat çekilmektedir. Ayrıca, artan ticaret gerginliklerinin, özellikle tedarik zinciri kesintileri ve sıkılaşan kamu maliyesi ortamında enflasyonist baskıların yeniden ortaya çıkmasıyla, büyüme beklentilerini olumsuz etkileyebileceği vurgulanmaktadır.